Deltaplan

In het Zaterdags Bijvoegsel van 10 augustus interviewt redacteur Ben van der Velden de 80-jarige ir. Ferguson, een van de ontwerpers van het Deltaplan.

Resumerend beweert Ferguson onder meer, dat: in '53 de maatschappelijke druk om iets te doen groot was; de waterstaatsingenieur niet alles weet en kan overzien; het natuurlijk ontwikkelingssysteem nooit helemaal doorgrond is; en een (waterstaats-)ingenieur een gulzige doener is, die niet geleerd heeft terug te blikken.

In 1953 heb ik met een aantal klasgenoten in Zeeland zandzakken staan vullen; onze middelbare school had daarvoor vrijaf gegeven. In diezelfde periode besteedde onze aardrijkskundeleraar vanzelfsprekend zeer veel aandacht aan de waterstaatsaspecten van ons land. Hij leerde ons dat een rivier niet ongestraft ingekort kan worden door het afsnijden van bochten; de stroomsnelheid neemt dan zodanig toe, dat veel bovenrivierse gronden mee de zee in gesleurd worden. Ook leerde hij ons dat een benedenrivier niet ongestraft afgesloten kan worden; de stroomsnelheden nemen dan af, waardoor eerst de delta volslibt en daarna ook de bovenrivier.

Onze Delta slibt anno 1991 inmiddels vol (Biesbosch, met naar nu blijkt ook nog zware metalen; daar was in '53 nog geen zicht op) en de Waterstaat stelt voor om mogelijk toch maar de Delta-afsluitingen open te zetten. Verder is er een krachtige ribbel- en duinvorming in de bovenrivieren en Waterstaat maakt zich daarom sterk om alle bovenrivierdijken te verhogen; helaas moeten daar de meeste dijkdorpen aan opgeofferd worden, maar het waterbeheer heeft nu eenmaal prioriteit.

In de jaren dat de Deltabescherming ontworpen werd, is er zeer veel en zeer deskundig geadviseerd over wat kon en vooral niet kon en mocht, ook door andere Rijksdiensten. De stelling van Ferguson, dat een waterstaatsingenieur ook niet alles weet, is in haar algemeenheid waar. Maar dat mag niet betekenen dat wèl bekende essenties (natuurwetten, laatste stand van diverse wetenschappen) niet verwerkt zouden moeten worden in een ontwerp en in de uitvoering.