Werkloosheid in Oost-Duitsland op het oog lager

BONN, 5 SEPT. In augustus is, voor het eerst sinds de Duits-Duitse monetaire unie op 1 juli 1990, het aantal werklozen in de vroegere DDR gedaald. Ook het aantal korter werkenden ging terug.

In feite gaan echter in de particuliere sector nog steeds meer banen verloren dan er bijkomen. De daling van het werkloosheidscijfer is vooral te danken aan werkgelegenheidsprogramma's van de overheid, die tijdelijk zijn en duur.

Dit heeft Heinrich Franke, de voorzitter van het Duitse arbeidsmarkt-instituut (BfA) in Neurenberg, gisteren gezegd in een toelichting. Volgens Franke is er op de Oostduitse arbeidsmarkt sprake van een opleving, voor in de bouw, maar hij noemde die conjunctureel en waarschuwde dat de werkloosheid tot eind dit jaar zal blijven stijgen. Het werkloosheidscijfer wordt in de vroegere DDR nu vooral gedrukt door arbeidsplaatsenprogramma's van de overheid (ABM's). Tot eind dit jaar moeten dat er in totaal een kleine 400.000 zijn, inclusief 120.000 waarvoor in Bonn juist een extra bedrag van 3 miljard mark is uitgetrokken.

Franke waarschuwde de regering in Bonn ervoor in 1992 te korten op dergelijke programma's (wegen- en woningbouw, stadsvernieuwing, milieuwerk). Ook al voorzien zij slechts tijdelijk in “schijnwerkgelegenheid”, zij zijn nodig om vakbekwaamheid van werknemers te ontwikkelen of te behouden en bovendien onmisbaar bij de verbetering van de Oostduitse infrastructuur, zei hij.

In juli, nadat de in het Duitse eenwordingsverdrag vastgelegde tijdelijke wettelijke ontslagbescherming voor grote groepen Oostduitsers was vervallen, liep de werkloosheid nog met ruim 226.000 op. In augustus trad een kleine daling in, met 5.400 tot 1,06 miljoen (12,1 procent van de beroepsbevolking). Het aantal korter werkenden (in meer dan de helft van gevallen 0 uur, met een compensatie van 70 procent, 84 procent van hen langer dan een half jaar), daalde voor de vierde achtereenvolgende maand, namelijk met 159.000 tot 1,5 miljoen (april: 2 miljoen). In het kader van de Oostduitse aanpassing aan de markteconomie hebben dit jaar meer dan 500.000 mensen (om)scholingscursussen met overheidshulp gevolgd, 560.000 oudere werknemers kregen overgangspremies om vervroegd met pensioen te gaan.

In West-Duitsland gaan de daling van het aantal werklozen en de reële stijging van het aantal banen (inclusief die voor immigranten uit Oost-Europa en het pendelverkeer uit Oost-Duitsland) onverminderd door. Het werklozencijfer daalde in augustus met 21.400 tot 1,67 miljoen (van 5,7 tot 5,6 pocent van de beroepsbevolking), het aantal korter werkenden daalde met 16.600 tot slechts 29.600. Het aantal banen steeg, in vergelijking met een jaar geleden, met 570.000 tot boven 29 miljoen, een record. In dat cijfer zijn 350.000 Oostduitse pendelaars die thans in West-Duitsland werken, niet meegerekend.