Grieken lezen weer over folteren

ATHENE, 5 SEPT. Na de terugkeer van de democratie in 1974 stelde Griekenland de wereld een voorbeeld door een grootschalig proces tegen folteraars uit de tijd van de junta te houden - na 17 jaar zitten er nog steeds twee vast. Er kwam wetgeving tegen foltering en desbetreffende internationale verdragen werden ondertekend. Vele jaren hoefde Amnesty International zich wat Griekenland betreft alleen bezig te houden met het feit dat er honderden dienstweigeraars gevangen zitten. Momenteel zijn dat er ruim vierhonderd, op één na allen Jehova's Getuigen.

Maar de laatste tijd komt het beruchte woord "foltering' weer terug in de rapporten over Griekenland. Al vroeg in de jaren tachtig kwamen Griekse kranten met alarmsignalen over de toestand in bepaalde gevangenissen. Vier jaar geleden begonnen onthullingen over praktijken op een politiebureau in Thessaloniki. Daar werd ook de aloude, tijdens de junta wijd verbreide "falanga' (voetzolenbastonnade) weer toegepast.

De laatste twee jaar kwam er ook een verontrustende hoeveelheid meldingen uit de rest van het land, vooral uit Athene. Daar zouden zelfs twee doden zijn gevallen: een Turk, verdacht van drugshandel, op 29 januari, en een Pool, ruim een maand later. Vooral het eerste geval heeft veel stof doen opwaaien en leidde zelfs tot vragen in het parlement. Lijkschouwing had gewezen op langdurige mishandeling, waarbij het slachtoffer aan de armen moet zijn opgehangen. De laatste woorden over de kwestie van de minister van Orde in het parlement waren echter dat, volgens een onderzoek waarbij 38 personen onder ede waren gehoord, sprake moet zijn geweest van zelfverdediging nadat de Turk, de 25-jarige Süleyman Akyar, de politie met een schroevedraaier had bedreigd.

Opmerkelijk minder aandacht was er in de Griekse pers voor de Ier Liam de Clair die in juli vorig jaar op het toeristische eilandje Ios bijna twee etmalen zou zijn mishandeld door politiemannen die hem wilden dwingen tot het bekennen van fraude met traveller's cheques. Toen hij om een advocaat vroeg zou de politie hebben gedreigd zijn hoofd te breken “als een meloen”. Hij tekende ten slotte een voor hem onbegrijpelijke verklaring in het Grieks. Medisch onderzoek op de eilanden Naxos en Chios bracht verregaande geweldpleging aan het licht, maar op klachten van De Clairs advocaat en van Amnesty International is na een jaar nog niets vernomen.

Het aantal meldingen is langzamerhand niet meer bij te houden. Het dagblad Ta Nea kwam vorige maand met een uitvoerige publicatie, waarin het aantal dat sinds 1987 de kolommen van de pers had bereikt op 51 wordt gesteld. Advocaten komen echter aan het woord die vertellen dat het in de praktijk een veelvoud moet zijn.

Pag 10:

Meeste slachtoffers durven geen klacht in te dienen

De meeste slachtoffers durven geen klacht in te dienen uit vrees dat ze dan, in plaats van van één misdrijf, van wel twintig zaken worden beschuldigd.

Op sommige afdelingen, zoals de Drugsbestrijding, zou er sprake zijn van systematische en bijna automatische foltering. “Er is zowat niemand die niet wordt geslagen. Al mijn cliënten komen toegetakeld bij de officier van justitie...”, zegt de advocaat Fotis Pallas, die het politieoptreden wijt aan de aandrang snel resultaten te boeken waarmee men "naar boven toe' kan pronken, aan de primitieve opleiding en aan de atmosfeer die in het apparaat heerst. De krant zelf herinnerde ironisch aan een passage uit een rede die premier Mitsotakis vorig jaar voor politiemensen hield: “Vergeet het niet: u, de politie, bent de Staat.”

De communicatie tussen Athene en Amnesty International verloopt tot nu toe zeer stroef. Het is onder deze omstandigheden niet uitgesloten dat het vroeg of laat komt tot een uitvoerig rapport vanuit Londen, zoals die over Turkije en zoveel andere landen van tijd tot tijd het licht zien. Een verschil met Turkije is, afgezien van het nog altijd geldende kwantitatieve aspect, het feit dat de aandacht in de pers in Griekenland in de meeste gevallen vele malen groter is. Een overeenkomst is, dat het onderzoek in alle gevallen uiterst wazig verloopt.