Ruimtevaart Sovjet-Unie komt onder zware druk

Het ruimtevaartprogramma van de Sovjet-Unie komt onder grote druk te staan door de snelle onttakeling van de centrale machtsorganen. Dat is de overtuiging van Westerse en Sovjet-deskundigen op het gebied van de civiele en militaire ruimtevaart.

Volgens Sovjet-woordvoerders, die vandaag anoniem worden aangehaald in de Amerikaanse krant The New York Times kan het civiele programma van de Sovjet-Unie alleen overleven, wanneer het Westen daarin op grote schaal investeert. De Sovjet-Unie of haar confederale opvolger zou bereid zijn elk Westers voorstel te overwegen om aan harde valuta te komen, zo zouden zij hebben laten weten aan de Amerikaanse regering.

Boris Jeltsin, de machtige president van de Russische federatie, is een uitgesproken tegenstander van grote investeringen in de ruimtevaart, omdat deze niet te rijmen zouden zijn met “het bedroevende levenspeil op aarde”. In de afgelopen jaren werd het Sovjet-ruimtevaartbudget al drastisch verminderd, waardoor het aantal lanceringen is teruggelopen tot 50 à 60 per jaar.

Het Westen heeft zich tot nu toe een spaarzaam gebruik gemaakt van de Sovjet-ruimtevaart, zij het dat de afgelopen tijd een lichte groei zichtbaar was. Zo maakten twee Sovjet-kosmonauten twee geleden nog in het ruimtestation Mir reclame voor Coca-Cola door een fysisch experiment te doen met deze koolzuurhoudende drank. Ook heeft de Sovjet-Unie tegen betaling al een Japanner en een Brit in de ruimte gebracht. Tegenslagen met het Amerikaanse ruimtevaartprogramma hebben Westerse ondernemingen voor de lancering van commerciële satellieten doen omzien naar andere mogelijkheden, waaronder lanceringen door Sovjet-raketten.

Het gezaghebbende tijdschrift Aviation Week and Space Technology voorspelt deze week schadelijke gevolgen voor de ontwikkeling van het Sovjet-ruimteveer Buran, die mogelijk zelfs geheel zou worden afgebroken. Ook de ontwikkeling van een opvolger voor het Soyoez-ruimteschip zou ernstige vertraging oplopen.

Als gevolg van de mislukte coup zijn een aantal gezamenlijke ondernemingen op ruimtevaartgebied van de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten gestrand. Daaronder bevindt zich een samenwerkingsverband tussen de Amerikaanse maatschappijen General Electric, Hughes en de Sovjet-onderneming Almaz. Deze waren van plan om gegevens van Amerikaanse en Sovjet-landwaarnemingssatellieten gezamenlijk op de markt te brengen. Sommige initiatieven gaan door, zoals de verzameling van gegevens over de afbraak van de ozonlaag met een Amerikaanse satelliet, die op 15 augustus werd gelanceerd met een Sovjet-draagraket.