Regio's in Italië willen voorbeeld van Balten volgen

ROME, 4 SEPT. Aangespoord door de onafhankelijkheidsverklaringen van de Baltische staten en van Kroatië en Slovenië roepen verscheidene Italiaanse regio's op tot veel grotere autonomie. In Zuid-Tirol, net voorbij de Brennerpas, wordt zelfs gesproken over afscheiding van Italië.

Zowel Franstaligen in Valle d'Aosta als Duitstaligen in Zuid-Tirol vinden dat het nu tijd is ook in Italië grenscorrecties uit te voeren. Daarnaast beginnen Italianen aan de grenzen met Joegoslavië weer te dromen van een aansluiting van het Joegoslavische schiereiland Istrië bij Italië.

Minister van buitenlandse zaken Gianni De Michelis heeft gezegd dat de grenzen van Italië niet zullen worden herzien, noch voor een verkleining noch voor een vergroting van het land. Maar de nationalisten en separatisten putten hoop uit de ontwikkelingen in Oost-Europa, en stellen zich steeds harder op.

De separatistische tendenzen zijn het sterkst in de provincie Zuid-Tirol, door de Italianen Alto Adige genoemd. In dit gebied, dat na de Eerste Wereldoorlog bij Italië kwam en dat in de jaren onder het fascisme met harde hand werd ge-Italianiseerd, zijn Duitstaligen in de meerderheid.

Zuid-Tirol heeft de grenzen van na de Eerste Wereldoorlog nooit officieel erkend, zei Ferdinand Willeit, vice-voorzitter van de Südtiroler Volkspartei SVP maandag in de Kamer van afgevaardigen in Rome. Een jongerenafdeling van de partij wil bij de Brenner gaan demonstreren tegen de huidige grenzen. “Na zeventig jaar van annexatie door Italië en gegeven de gebeurtenissen in Europa is nu de tijd gekomen om Rome te vragen het recht op zelfbeschikking te mogen uitoefenen”, schreef Willeit vorige week in een brief aan zijn partijbestuur.

SVP-voorzitter Roland Riz heeft gewaarschuwd dat als er een referendum zou worden georganiseerd, de meerderheid in Zuid-Tirol zou kiezen voor hereniging met Oostenrijk. De SVP, die de provincie domineert, moet nog een officieel standpunt innemen, maar Riz liet weten dat hij niet voor afscheiding van Italië is.

“Wij komen niet, zoals de Baltische landen, uit een bolsjevistische dictatuur en uit een situatie van honger”, zei hij. Afscheiding zou betekenen dat de Zuidtirolers “zich verwijderen van de EG en van de Navo”. Hij zag meer in een autonoom Zuid-Tirol, met internationale garanties en “binnen het Europa van de regio's.”

Hij wil de dreiging met afscheiding wel gebruiken als pressiemiddel. Riz riep het Italiaanse parlement op om de laatste elementen van het pakket maatregelen dat de autonomie van de regio Trentino-Alto Adige regelt, snel aan te nemen. Als dat niet binnen twee maanden gebeurt, “zullen we onze consequenties trekken”, zei Riz. Ook minister De Michelis heeft gezegd dat het parlement haast moet maken met de autonomiebepalingen, om de separatisten de wind uit de zeilen te nemen.

Ook in Valle d'Aosta, aan de voet van de Mont Blanc, gaan stemmen op om het dreigement van afscheiding te gebruiken om een grotere mate van autonomie te krijgen. Guido Grimod, secretaris van de Union Valdotaine, heeft gezegd dat Italië een federalistische staat zou moeten worden.