Meer partijen in Irak, Ba'ath houdt leiding

BAGDAD, 4 SEPT. De Iraakse president Saddam Hussein heeft gisteren een wet getekend die de vorming van politieke partijen toestaat. De regerende Ba'athpartij houdt echter haar leidende positie. Volgens het officiële Iraakse persbureau INA wordt de wet van kracht na publikatie in de staatscourant. De tekst werd gisteren prominent gebracht door alle regeringskranten.

President Saddam Hussein begon al jaren geleden te spreken over een democratisering, en al ruim voor de crisis rondom Koeweit werd aan een nieuwe grondwet gewerkt. De opstand van shi'ieten en Koerden tegen het dictatoriale bewind in Bagdad na Iraks vernietigende nederlaag tegen de geallieerden dwong Saddam in maart nogmaals democratische hervormingen te beloven. Vervolgens werd democratisering een belangrijk onderwerp in de onderhandelingen tussen het regime en Koerdische leiders over Koerdische autonomie. Deze onderhandelingen slepen zich inmiddels al weer maanden voort, onder andere omdat de door Bagdad aangeboden democratische hervormingen blijken neer te komen op kosmetische veranderingen.

Dat blijkt ook uit de nieuwe wet, die de vorming verbiedt van partijen “gebaseerd op atheïsme, godsdienst, racisme of etniciteit”. Daarmee lijkt de legalisering te worden uitgesloten van shi'itische of Koerdische partijen. Het verbod op de vorming van “enigerlei vorm van politieke militie of paramilitaire macht” en van het bezit van “vuurwapens, exposieven of militaire uitrusting van enigerlei soort” is kennelijk gericht tegen de Koerdische guerrillagroepen.

Nieuwe partijen moeten Iraks soevereiniteit en eenheid verdedigen en met trots de verworvenheden van de revolutie van 1958 onderschrijven, de revolutie die een eind maakte aan de monarchie en die voerde naar de Ba'ath-staatsgreep van 1968. Deze bepaling vormt een nog wat versluierde bevoordeling van de Ba'ath, die elders echter heel concreet wordt begunstigd als enige partij die binnen de strijdkrachten en de machtige veiligheidsdiensten actief mag zijn. Deze uitzonderingspositie voor de Ba'ath is eerder verdedigd als garantie tegen staatsgrepen.

Politieke partijen mogen niet directe of indirecte banden onderhouden met buitenlandse regeringen of uit het buitenland geld aannemen. Elke partij moet ten minste eens per jaar de regering voorzien van gedetailleerde ledenlijsten en gegevens over haar financiële transacties. Dit stelt de autoriteiten in staat alle partij-activiteit onder strikte controle te houden. (AP, Reuter)