Uitlevering Nederlander mogelijk na wijziging wet

ROTTERDAM, 3 SEP. Tot aan de Hoge Raad had hij gevochten om zijn uitlevering te voorkomen. Het mocht niet baten. Op 18 juni bepaalde de raad dat de zakenman R. Doorn kon worden uitgeleverd aan Zwitserland, waar hij wordt verdacht van een zeer omvangrijke zwendel met aandelen. Voor het eerst in de geschiedenis leverde Nederland een staatsburger uit.

Tot voor enkele jaren was dat onmogelijk. In artikel 4 van de uitleveringswet was vastgelegd dat Nederland nooit eigen staatsburgers zou uitleveren. De nieuwe grondwet van 1983 heeft de mogelijkheid dit wel te doen echter uitdrukkelijk opengelaten. Dit met een beroep op de toenemende internationalisering van de rechtsbetrekkingen. Steeds meer landen zijn bereid eigen staatsburgers uit te leveren. Veelal speelt hierbij wederkerigheid een rol: landen willen alleen eigen staatsburgers uitleveren aan landen die dat zelf ook zouden doen.

Dit geldt niet altijd. Met name de Angelsaksische landen zijn ook zonder wederkerigheid bereid hun eigen staatsburgers uit te leveren: een Britse misdadiger is in de eerste plaats een misdadiger en pas daarna een Brit, zoals het Britse rechtsbeginsel luidt.

In de inmiddels aan de nieuwe grondwet aangepaste uitleveringswet is de eis van wederkerigheid niet expliciet opgenomen. Zwitserland heeft sinds 1983 een bepaling in zijn uitleveringswet waarin de mogelijkheid wordt opengelaten eigen staatsburgers uit te leveren. Nederland bedong bij de uitlevering dat Doorn zijn eventuele straf in Nederland mag uitzitten.

Het verzoek tot uitlevering van Doorn dateert al uit 1988. Toen kwam een omvangrijke handel in nep-aandelen aan het licht in verschillende Europese landen. Onder meer in Frankrijk, Nederland, Zwitserland en West-Duitsland werden in totaal ongeveer vijfduizend beleggers benadeeld. De fraude met de aandelen zou ten minste enige honderden miljoenen en wellicht miljarden guldens belopen.

Doorn werd twee jaar geleden in verband met deze affaire in een spectaculaire actie van de Nederlandse recherche van zijn bed gelicht. Enige tientallen politiemensen grendelden zijn zwaar bewaakte kasteel in 's-Graveland hermetisch af van de buitenwereld. Na verhoor werd hij op borgtocht vrijgelaten.

Volgens het Amerikaanse blad Forbes zou Doorn ook geld van drugs- en wapenhandelaren witwassen tegen een commissie van zo'n tien procent van het te witten bedrag. Om een nieuwe arrestatie te voorkomen stapte Doorn afgelopen vrijdag zelf op het vliegtuig om zich bij de Zwitserse justitie te melden.