"Mevrouw Ter Veld, ik schaam de ogen uit m'n kop'

EMMEN, 3 SEPT. “Mijn naam is Kees. Ik ben niet gevaarlijk, als ik m'n pillen maar slik”, sust de man als staatssecretaris Ter Veld iets naar achteren schuift. Stevig omklemt hij de microfoon. “Wel lig ik er nachten wakker van. Mevrouw Ter Veld, vertel ons eens, hoe krijgen jullie het voor elkaar?!”

De zaal van café-bar Croeze was gisteravond al vroeg afgeladen. De tweede confrontatie van de PvdA-staatssecretaris met haar achterban sinds de nieuwste WAO-plannen heeft plaats tussen een zuurstokkleurig flatgebouw en een futuristisch busstation, in het Drentse Emmen.

Opnieuw wordt duidelijk hoe diep de kloof is. Tot ver na achten slepen de mensen met stoelen om toch nog een plaatsje te krijgen. De voorzitter van de afdeling Emmen legt uit hoe de avond bedoeld is: “Om uw eigen mening te geven, maar ook om een stuk toelichting te krijgen.”

Ter Veld steekt van wal. Op haar gebruikelijke kinderjuftoon probeert ze uit te leggen “welke afwegingen het kabinet heeft gemaakt waarvan u misschien terecht zegt dat het een aantasting van een verworven recht is”. De zaal blijft ijzig. Ter Veld probeert het met de verdediging: “De laagste inkomens worden niet aangetast. Ik geef toe: de nieuwe WAO is niet helemaal de oude meer. Maar hij is wel beduidend beter dan de regeling bij werkloosheid”. De zaal is doodstil. “Misschien is het nu tijd dat u me vertelt wat u er van vindt”, besluit de staatssecretaris.

Dan breekt het los. Een oudere man - "potentieel WAO'er' - staat op en leest een gedetailleerd lijstje voor van alle verschuivingen en zwenkingen die de PvdA-top het afgelopen half jaar ten opzichte van de WAO heeft gemaakt. “En dan komt ú nog met de uitspraak: "Wie de WAO af wil schaffen moet eerst mij afschaffen'. Mevrouw Ter Veld, mijn vraag luidt: waar blijft uw geloofwaardigheid?”

De volgende spreker loopt rechtstreeks naar voren. “Laat mij die microfoon maar gebruiken.” Opnieuw de gevoelens van verraad: “Kunt u vijf dingen noemen van dit kabinet, mevrouw Ter Veld, die iets betekenen voor de mensen die op de PvdA hebben gestemd?” De man geeft zelf het antwoord. “Nee dus. En ik schaam m'n ogen uit m'n kop.”

De hele avond is er geen spreker te vinden die ook maar iets van "begrip' kan opbrengen voor de kabinetsplannen zoals Ter Veld had gevraagd. “Hou de eer aan jezelf en stap eruit”, suggereert een man die zegt met veel moeite te moeten toegeven dat “de uitkeringsgerechtigden mij liever zijn dan de partij”. “Kok wil nu een bijzonder congres om vertrouwen te vragen. Dat vind ik vals sentiment”, zegt de man en de zaal barst los in luid applaus. Als Kok niet kan of wil waarmaken waarvoor hij in het kabinet is neergezet, zo vindt hij, dan moet de minister het goed fatsoen hebben om zelf te gaan. “Die vraag moet niet door het congres beantwoord worden, maar door Kok zelf. En dat geld ook voor u mevrouw Ter Veld.” Opnieuw applaus.

“Eén ding hebt u vanavond uitgestraald: It's our party, dat hebt u uitgestraald”, zo besluit Ter Veld de avond. Mensen kijken elkaar vragend aan. “Eén ding is zeker”, zegt een brede mevrouw als de zaal langzaam leegstroomt. “Van nu af aan hebben ze één stem minder.” “Twee”, zegt een man in het voorbijgaan. “Maak er maar acht van”, knikt zijn buurman.