Dierengeluiden en dromen met heilzame werking

African wave, deel 1: Ladysmith Black Mambazo. Ned.3 18.00-18.30

"Het zoete medicijn', zo noemt Joseph Shabalala de muziek van zijn tienkoppige a-capella-groep Ladysmith Black Mambazo. Geboren als zoon van een medicijnman in het Zuidafrikaanse dorpje Ladysmith, groeide hij op tussen de dieren, de bergen en de natuur die hem tot inspiratie dienen. In zijn oorstrelende liederen bezingen hij en zijn koorleden het verlangen naar de geboortegrond en de dagelijkse realiteit van de zulu-cultuur.

In de eerste aflevering van een serie van vier korte programma's over Zuidafrikaanse muziek, vertelt Shabalala hoe hij door dierengeluiden en dromen werd geïnspireerd tot de unieke klanken van zijn mbube-stijl, die een onderdeel vormt van een eeuwenoude traditie en die blijk geeft van een diepe religieuze overtuiging. Hoewel Ladysmith Black Mambazo al jarenlang bekend was in eigen land, liet internationale roem op zich wachten totdat popster Paul Simon de groep inschakelde bij het maken van zijn album Graceland. “Hij imiteerde het geluid van onze platen”, verklaart Shabalala laconiek en onzelfzuchtig, waarna hij op gelukzalige toon verslag doet van de avonturen die zijn groep in Simons kielzog beleefde. Wie er uiteindelijk beter werd van het zoete medicijn, blijft onvermeld.

De vocale zeggingskracht van het gezamenlijk geschreven lied Homeless verbleekt echter bij de beelden van een klaarblijkelijk geïmproviseerde repetitie, waarbij Shabalala zich een meester toont in het aanmoedigen, corrigeren en dirigeren van zijn zangers. Van een vrolijk stemmende tekst als "Kiss kiss, nice nice' zou menig Westers popmuzikant iets kunnen opsteken. Wanneer de sympathieke koorleider een van zijn aanstekelijk keelklanken demonstreert door er de bijbehorende armbewegingen bij te maken, is de verleiding onweerstaanbaar om het thuis ook eens te proberen.