Seinen op oranje

DE RECESSIE IN Amerika is officieel voor beëindigd verklaard in het tweede kwartaal van dit jaar.

De onzekerheden en de reusachtige prijsstijgingen voor olie onmiddellijk na de Iraakse inval in Koeweit hadden de Amerikaanse economie het beslissende duwtje in de recessie gegeven, de triomfantelijke afloop met de praktisch weer stabiele olieprijzen van voorheen gaven het beslissende duwtje eruit.

Maar tegelijkertijd is het beeld toch ook weer vertroebeld. Het Amerikaanse bankensysteem is broos en zit op een reusachtige berg slechte leningen. Tijdens het saneringsproces lopen de banken niet voorop om de economie verder aan te zwengelen. Begrijpelijkerwijze is er na de bonanza van het vorige decennium nu de nodige behoedzaamheid. Dan is er nog dat drama van collectief onvermogen, genaamd overheidsuitgaven. Ondanks het grote akkoord tussen Witte Huis en Congres van vorig najaar blijven deze verder stijgen. Het tekort in dit lopende jaar komt uit op 279 miljard dollar, voor volgend jaar wordt al gerekend op een nieuw wereldrecord: een begrotingstekort van 362 miljard. Dit getal is afkomstig van het Congressional Budget Office dat temidden van allerlei begrotingsbureaus nog het enige is met een tamelijk ongeschonden imago van betrouwbaarheid.

DE GROEI van het tekort is vooral te wijten aan de sanering van de failliete boedel van Amerikaanse spaarbanken, de savings-and-loans. Ook extra medische hulp voor de armen en werklozensteun dragen ertoe bij en ten slotte blijft de economische groei achter bij de eerdere prognoses en dus wordt minder belastinggeld ontvangen. Eerdere voorspellingen hadden het over 3,6 procent groei, nu is er sprake van 3,3 procent, terwijl het bedrijfsleven al anticipeert op nog minder, namelijk 2,7 procent.

Aan de Golfoorlog kan het niet hebben gelegen. De Verenigde Staten hebben al 46,6 miljard dollar van bondgenoten ontvangen en hebben nog toezeggingen voor 8 miljard. Weliswaar zijn de totale kosten van de Golf-operatie becijferd op 61 miljard, maar die berekening is zeer royaal, zo royaal dat die oorlog waarschijnlijk een batig saldo oplevert.

Na de Golfoorlog, na het budget-akkoord en na een jaren durend debat in Amerika zelf om iets wezenlijks te doen aan de verbetering van het nationale concurrentievermogen betekent dit begrotingsnieuws dat het eenvoudigweg niet lukt. Een hoog tekort staat voor lage investeringen en dat werkt door.

Tegelijkertijd hoeven de komende tijd geen ingrijpende koerscorrecties te worden verwacht. Geen Amerikaans president zal een jaar voor de verkiezingen doortastende ingrepen dulden die misschien op lange termijn het land helpen, maar op korte termijn slechts een labiele economie in een nieuwe, echte recessie kunnen duwen. Dat is spelen met vuur. President Bush mag dan door de Golfoorlog een onaantastbare positie hebben verworven, toch is een recessie in een verkiezingsjaar riskant: een electoraat kent vele onvoorspelbare gevoelens, dankbaarheid is er een van, maar ongeduld en ongenoegen horen er ook bij en als er middenin een recessie een gloedvolle Democraat opstaat die Bush als opperbevelhebber de hemel in prijst, maar het volk duidelijk maakt dat de natie nu binnenslands de hand aan de ploeg moet slaan, dan kan het nog vreemd lopen.

DE KANS is groot dat de Verenigde Staten de komende tijd doormodderen. De druk op Frankfurt om de rente niet te veel te verhogen zal toenemen (hoge Duitse rente leidt tot hoge Amerikaanse rente en dat vergroot recessie-risico's in een verkiezingsjaar) en derhalve staan alle seinen waarschijnlijk geruime tijd op weifelend oranje. De prijs van een recessie-die-niet-doorging en van een uitgestelde sanering kan niet anders zijn dan onzekerheid. Op het geo-politieke terrein heeft Amerika in de Golfoorlog als supermogendheid een daad gesteld.

Op het geo-economische gebied dat in de internationale verhoudingen steeds meer gewicht krijgt, blijft het land zich hardnekkig afmelden.