Ontwikkelingen geschiedenis lastig voor uitgever en leraar

ROTTERDAM, 31 AUG. “Ik denk dat elke geschiedenisleraar dit schooljaar enthousiast is begonnen”, zegt P. Bel, zelf geschiedenisleraar aan het Montessorilyceum Herman Jordan in Zeist. ..TE: Waren het vorig jaar de ontwikkelingen in Duitsland die ze konden aangrijpen om het examenthema "Europese integratie 1945-1990' met de actualiteit te illustreren, dit jaar kunnen geschiedenisleraren die integratie afzetten tegen de desintegratie van de USSR.

Bels collega P. Franse van aardrijkskunde vindt het ook “een uitdaging” maar ziet met het examenthema "De USSR' wel wat problemen. Misschien dat de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken in mei 1992 al tot het verleden behoort. Franse verwacht dat de examenvragen op het laatste moment zullen worden aangepast. Dat is vorig jaar ook gebeurd, toen "De beide Duitslanden' op het examen stonden.

De twee leraren sturen hun lessen bij met behulp van maandbladen voor het onderwijs, Reflector en Blikopener voor geschiedenis, en De Nieuwe Geografenkrant voor aardrijkskunde. Dankzij deze bladen hebben ze naast krante-artikelen de beschikking over beeldmateriaal, kaarten en verhalen “met minder details en meer grote lijnen”. Ook voor de uitgevers van schoolboeken zijn deze vakbladen een uitkomst nu de ontwikkelingen in Europa zo snel gaan dat geen enkel boek nog up to date is.

Malmberg, uitgever van Reflector en Blikopener, geeft wegens de spectaculaire ontwikkelingen in Oost-Europa sinds kort ook nog speciale katernen uit. Hierin zijn een groot aantal artikelen opgenomen met daarbij vragen en tijdbalken. De katernen zijn gratis, maar kosten de uitgever niet veel omdat het meeste materiaal al klaar is. Zo'n vijfduizend gulden per katern, schat J. van Galen van de afdeling die over de geschiedenisboeken gaat.

Meulenhoff Educatief geeft bij zijn uitgave De Geo Geordend zogeheten gebruikersbulletins uit die twee keer per jaar verschijnen. Het meest recente bulletin gaat over de Palestijnen, in januari komt er een nummer over de USSR. In mei bracht Meulenhoff voor de prijs van vijftien gulden "Oost-Europa' op de markt, een boekje van 90 pagina's.

De gewone schoolboeken worden om de vier of vijf jaar herdrukt. Vaker kan niet omdat dit de boekenfondsen van de scholen in de problemen zou brengen. Voor de uitgevers zelf is een ritme van minimaal vier jaar nodig om in de laatste hoofdstukken de plank niet al te zeer mis te slaan. Ook de kosten spelen mee. "Oost-Europa' zal volgens D. van Ingen, adjunct-directeur voortgezet onderwijs bij Meulenhoff Educatief, hooguit twee jaar meekunnen en daarom “nooit een commercieel succes worden”.

Ook bij Wolters-Noordhoff kosten de ontwikkelingen in Oost-Europa meer geld dan ze opleveren. Wolters is de uitgever van de Bos-atlas en heeft vorig jaar alle scholen inlegkaarten van het nieuwe Duitsland geschonken. Voor de USSR is een dergelijke kaart nog niet in de maak maar wel houdt de afdeling cartografie de ontwikkelingen dagelijks bij en denkt men alvast na over hoe die kaart eruit zou kunnen zien.

Overigens zijn uitgevers en leraren het erover eens dat de oude schoolboeken nog goed te gebruiken zijn. “Alles is niet ineens anders. De boeken lopen alleen niet ver genoeg door”, zegt Bel van het Montessorilyceum. Eigenlijk geldt voor een leraar hetzelfde als voor een uitgeverij.