Nieuwe eigenaar van Flevohof verplaatst accenten

BIDDINGHUIZEN, 29 AUG. In de Flevohof kreeg je vroeger 3.000 mensen bij elkaar om naar een “stapel Eigenheimers te kijken”, zoals Freek de Jonge ooit zei. Tegenwoordig eist het publiek iets meer dan dat. Het educatieve landbouwpark in Flevoland, dat zich altijd ten doel heeft gesteld het agrarische bedrijf uit te dragen, heeft daar geen geld meer voor en wordt eind deze week verkocht. Als de Flevohof in april volgend jaar wordt heropend, zal het “ingrijpend” zijn veranderd, zegt voorzitter J. Schouten van de stichting Flevohof.

De naam van de nieuwe eigenaar wordt nog geheimgehouden, maar Schouten zegt “tevreden” te zijn over de plannen die hem zijn voorgelegd. “Er zal flink aan de weg worden getimmerd. Lang niet alles dat de Flevohof nu heeft, zal er volgend seizoen nog staan”, zegt Schouten, die ook het openbaarmaken van de plannen aan de nieuwe eigenaar wil overlaten. Het accent zal worden verlegd van het exposeren van agrarische activiteiten en exotische fauna naar aansprekender en moderner zaken als milieuproblematiek, landschapsinrichting en mogelijk ook de Nederlandse waterhuishouding. Daarbij zal de techniek een belangrijke rol spelen. Ook zal de nieuwe eigenaar investeren in nieuwe recreatieve voorzieningen in het park, dat een oppervlakte van 75 hectare heeft. De stichting Flevohof had zelf al plannen in die richting, maar niet de financiële middelen om ze te realiseren.

Kort nadat Schouten, voormalig voorzitter van de Katholieke Boeren- en Tuindersbond en oud-Eerste-Kamerlid, in februari 1990 voorzitter werd van de stichting Flevohof, kwam hij tot de conclusie dat het bergafwaarts ging met het park. De financiële situatie was slecht doordat de bezoekersaantallen sterk waren teruggelopen en de personeelslasten te hoog waren. Doordat de Flevohof voornamelijk teerde op subsidies uit de agrarische sector, werd niet commercieel en efficiënt gewerkt, aldus Schouten.

Bovendien zat het nieuwe bestuur met een evenemententerrein van 72 hectare naast de Flevohof in zijn maag. Het terrein is aangekocht door de provincie Flevoland, de gemeente Dronten en de Flevohof met het oog op de Wereldjamboree van 1995, wanneer Scouting Nederland er ruim 30.000 padvinders onderbrengt. Tot die tijd ligt het voornamelijk braak, maar de rentelasten drukken op de toch al niet florissante boekhouding van de Flevohof. “Het levert niets van betekenis op”, zegt Schouten. De transactie was een van de redenen waarom de verliezen van de Flevohof vorig jaar toenamen.

Schouten zette een saneringsplan op om het aantal vaste medewerkers (vijftig) te verminderen, maar van het manifestatieterrein kwam hij niet af. Bij de verkoop van de Flevohof zal het park ook van dit probleem zijn verlost, aldus Schouten. Vorig jaar werd al met enkele kopers gesproken, maar de onderhandelingen liepen stuk op enkele “wensen” van het bestuur van de stichting. “We wilden voorkomen dat hier bijvoorbeeld een seksboerderij zou komen”, zegt Schouten, die de belangstellenden liet weten dat de oorspronkelijke uitgangspunten van de Flevohof - educatie en landbouw - overeind moesten blijven.

Nu de financiële situatie verder is verslechterd, heeft Schouten “minder onderhandelingsruimte” en heeft hij zich ingespannen om zoveel mogelijk werkgelegenheid te bewaren. Voor twintig medewerkers komt die toezegging te laat; zij verlaten de Flevohof aan het einde van dit seizoen, als gevolg van de uitvoering van het saneringsplan.

Het idee van een permanente tentoonstelling over het boerenbedrijf werd in de tweede helft van de jaren zestig geopperd door VVV-directeur H. Eshuis en medewerkers van de Landbouwhogeschool Wageningen. Met behulp van geldschieters uit de sector - een aantal bedrijfs- en produktschappen, de Rabobank en aanvankelijk ook Heineken - werd de opening van het park in de Flevopolder twintig jaar geleden mogelijk. De overheid bleek nooit bereid het plan financieel te ondersteunen.

Stadsmensen en schoolkinderen konden in de Flevohof zien hoe koeien worden gemolken en hoe tomaten en paprika's in kassen worden gekweekt. Verder werden tuinen en kassen met exotische planten en een speeltuin aangelegd. Ondanks de slechte bereikbaarheid per openbaar vervoer werd het park in de loop der jaren door 15 miljoen mensen bezocht, zegt Schouten. “Theoretisch is dus iedere Nederlander er een keer geweest. Maar je moet een goede reden hebben om nog eens terug te komen.” De locatie werd destijds gekozen omdat het nieuwe land vele malen goedkoper kon worden aangekocht dan in dichterbevolkte delen van Nederland.

Door het gebrek aan spanning voor de bezoekers, achterhaalde technieken en de toenemende populariteit van pretparken als Slagharen en de Efteling lieten steeds meer bezoekers de Flevohof links liggen. De voordelen van het gevarieerde aanbod van de Flevohof (“ouders kunnen in de tuinen wandelen terwijl kinderen in het indianendorp zitten”, zegt een medewerker) wogen op den duur niet op tegen de slechte bereikbaarheid. Om het park nieuwe impulsen te geven werden een avontureneiland, speelvijvers en een indianendorp aangelegd. Kassen met sla en paprika's werden veranderd in kassen met tropische planten en vlinders. De aangepaste doelstelling kostendekkend te blijven zonder er een kermis van te maken, bleek slechts uitstel van executie, want “spannend” is de Flevohof niet meer, erkent Schouten.

De landbouwsector zag de laatste jaren steeds minder in sponsoring van het park. Het gezicht van de boerderijen en tuinderijen veranderde drastisch door nieuwe technieken, terwijl akkerbouwers, tuinders en veeboeren andere zorgen kregen dan het publiek op de hoogte te houden van de ontwikkelingen. “De prioriteit van de landbouwbedrijven ligt op dit moment duidelijk ergens anders”, zegt Schouten.

De voorzitter van de verdwijnende stichting zegt niet bang te zijn dat hij de Flevohof volgend jaar bij de heropening zal terugvinden als een circus, hoewel een uitbreiding van de recreatieve component van het park onvermijdelijk lijkt. De besprekingen met de nieuwe eigenaar hebben hem er wel van overtuigd dat de “aanzienlijke investeringen” die vanaf oktober zullen worden gepleegd, het publiek weer naar Biddinghuizen zullen lokken.