Kiev: praten zonder Gorbatsjov

MOSKOU, 30 AUG. De Oekraïne wil president Gorbatsjov buiten het overleg over de nieuwe staatkundige structuur van de Sovjet-Unie houden. De Oekraïense president, Leonid Kravtsjoek, zei gisteren in Kiev met alle vijftien deelrepublieken te willen praten over een politiek-economische gemeenschap. Gorbatsjov zou daarbij niet aanwezig moeten zijn.

President Noersoeltan Nazerbajev van Kazachstan wil bovendien dat elke beslissing over het politieke karakter van de Unie wordt uitgesteld. De Oekraïne en Kazachstan zijn in conflict geraakt met Rusland, nadat de Russische president, Boris Jeltsin, deze twee deelstaten had gedreigd met territoriale aanspraken als ze zich definitief willen afscheiden. De Oekraïne en Rusland zijn gisternacht tot overeenstemming gekomen over een “overgangsperiode” die moet voorkomen dat de Unie “ongecontroleerd” uiteenvalt. In deze fase zouden de republieken een gezamenlijk macro-economisch en vooral defensie-beleid moeten voeren.

Het geschil tussen Rusland en Kazachstan is nog niet geblust. Anders dan de Oekraïne heeft Kazachstan ook zijn onafhankelijkheidsstreven niet op de langere baan geschoven. Volgens Nazerbajev versnelt de “desintegratie” van de Unie zich dermate dat alleen een economisch samenwerkingsverband nog iets kan redden. Hij heeft de leiders van alle Sovjet-republieken opgeroepen dit weekeinde bijeen te komen om daartoe de nodige maatregelen te nemen. Het moet zo snel omdat maandag in Moskou het Congres van Volksafgevaardigden bijeenkomt om zich te buigen over het nieuwe Unieverdrag dat Gorbatsjov en Jeltsin vóór de coup hebben opgesteld. Nazerbajev vreest dat de meerderheid in deze volksvertegenwoordiging, die een conservatiever aureool heeft dan de verschillende republikeinse parlementen, zal proberen om het Unieverdrag door te drukken uit angst voor haar eigen positie.