Franse en Zweedse ministers op bezoek in Baltische landen

VILNIUS, 30 AUG. Estland en Litouwen hebben gisteren voor het eerst Westerse ministers van buitenlandse zaken op bezoek gekregen. De Franse minister Dumas bezocht Vilnius, zijn Zweedse ambtgenoot Andersson kwam in de Estse hoofdstad Tallinn aan. De bezoeken worden gezien als een nieuwe krachtige stimulans voor de intrede van de drie Baltische landen in de internationale statengemeenschap.

Dumas, die in verband met het bezoek van de Servische leider Milosevic aan Parijs zijn bezoek aan de Baltische landen moest bekorten, zei gisteren na zijn aankomst in Vilnius “trots” te zijn zich in Litouwen te bevinden. “Het is een grote gebeurtenis voor Litouwen en voor mij persoonlijk.” Hij beloofde dat Parijs de onafhankelijkheid van de drie landen snel zal erkennen en dat de Franse regering zich zal inzetten voor een VN-lidmaatschap van de drie Baltische landen.

Tijdens een onderhoud met president Vytautas Landsbergis beloofde Dumas bovendien dat Frankrijk de 2,1 ton goud zal teruggeven waarop het beslag legde vóór de gedwongen annexatie van de Baltische landen door de Sovjet-Unie in 1940. De toenmalige Litouwse regering stelde uit voorzorg kort voor die annexatie 4,5 ton goud veilig in de VS, Frankrijk, Engeland en Zweden. Frankrijk heeft steeds beloofd het terug te zullen geven als Litouwen zijn onafhankelijkheid zou terugkrijgen.

Tachtig in Vilnius gestationeerde leden van de OMON, de speciale elitetroepen van het Sovjet-ministerie van binnenlandse zaken, hebben politiek asiel gevraagd. Waar ze asiel willen is echter niet duidelijk. In een brief aan het Internationale Rode Kruis stellen ze niet te verwachten dat de Sovjet-regering in staat is hen te beschermen tegen wraakacties van de kant van de Litouwse bevolking en vragen ze politiek asiel. De tachtig "zwarte baretten' hebben zich met hun wapens ingesloten in hun kazerne in Vilnius en willen pas naar buiten komen als ze garanties voor hun veiligheid krijgen. Ze klagen in de brief dat ze sinds 19 augustus, de dag van de staatsgreep tegen Michail Gorbatsjov, geen contact meer hebben kunnen leggen met Moskou.

De OMON-troepen zijn in Litouwen herhaaldelijk ingezet bij gewelddadig optreden tegen de Litouwers. Bij een van die acties in januari kwamen zestien mensen om het leven. In Letland werd gisteren meegedeeld dat met Moskou overeenstemming was bereikt over de aftocht van daar gelegerde OMON-troepen; ze gaan naar Siberië.

Estland is gisteren begonnen met het opzetten van een eigen douane en het controleren van de eigen grenzen, inclusief de kustwateren. De Esten kregen gisteren de Zweedse minister van buitenlandse zaken, Andersson, op bezoek. Hij opende de Zweedse ambassade in Tallinn en sprak het parlement toe.

In Moskou heeft gisteren een parlementaire commissie voorgesteld het punt van de Baltische onafhankelijkheid op de agenda van het Volkscongres, het "uitgebreide' Sovjet-parlement, te zetten; het Volkscongres komt volgende week bijeen. (Reuter, UPU, AFP)