Euthanasie betreft meestal kankerpatiënten

ROTTERDAM, 30 AUG. Patiënten bij wie de huisarts euthanasie toepast of hulp geeft bij zelfdoding lijden in de meeste (85 procent) gevallen aan kanker. Bij bijna alle patiënten werd het lichamelijk lijden ernstig of zeer ernstig genoemd. De levensverwachting was bij ruim 60 procent korter dan twee weken. Tien procent had naar verwachting van de arts langer dan drie maanden te leven, daarbij overheerste het geestelijk lijden.

Dit blijkt uit onderzoek van de geneeskundig inspecteur van Noord-Holland G. van der Wal, van de aan de Vrije Universiteit in Amsterdam verbonden hoogleraren dr. J.Th.M. van Eijk en dr. H.J.J. Leenen en van de huisarts en hoofdredacteur van het weekblad Medisch Contact dr.C. Spreeuwenberg. De resultaten worden gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde van 31 augustus.

Aan 521 huisartsen in Noord- Holland en een evengroot aantal collega's uit de rest van het land werden details gevraagd over toegepaste euthanasie en hulp bij zelfdoding. Zij stuurden gegevens over bijna 400 gevallen, meest uit de periode 1986 tot 1989.

Bijna altijd leed de patiënt lichamelijk sterk of zeer sterk. Bij 70 procent was er ook sprake van geestelijk lijden. Algehele zwakte of moeheid was het meestgenoemde aspect van lijden. Afhankelijkheid, hulpbehoevendheid, ontluistering of verlies van waardigheid werden in 60 tot 75 procent van de gevallen genoemd. Ruim 60 procent van de patiënten leed pijn, maar dat was maar voor weinigen de directe aanleiding om dood te willen. Vergeleken met andere mensen die thuis overleden hebben euthanasiepatiënten vaker kanker, aids en multiple sclerose en minder vaak hart- en vaatziekten en cara.

Wanneer de patiënt nog maar minder dan een week te leven had, waren kortademigheid, verstikkingsgevaar, pijn en niet meer kunnen eten of drinken de voornaamste oorzaken van lijden. Bij een levensverwachting van meer dan een maand overheerste het geestelijk lijden en was er sprake van eenzaamheid en depressie of van mensen die der dagen zat waren.

De auteurs vinden het aantal mensen met een langere levensverwachting (10 procent) waarbij het geestelijk lijden overheerste ”niet onaanzienlijk'. Daarbij werd vaker hulp bij zelfdoding gegeven dan euthansie toegepast. De hoofdinspectie geestelijke volksgezondheid heeft eerder dit jaar in een brief aan alle artsen laten weten dat geestelijk lijden geen reden mag zijn voor euthanasie.