Silajev vormt nieuw kabinet in Moskou

MOSKOU, 29 AUG. In de nieuwe Sovjet-regering die gisteren is gevormd zijn alle vijftien republieken vertegenwoordigd en zit nog maar een vertrouweling van president Gorbatsjov: vice-premier Arkadi Volski.

De nieuwe premier, Ivan Silajev, blijft tegelijkertijd premier van Rusland.

De Opperste Sovjet van de Unie heeft zich vandaag met slechts twee tegenstemmen uitgesproken voor de juridische vervolging van zijn voorzitter Loekjanov wegens zijn rol tijdens de staatsgreep van vorige week.

Het nieuwe Sovjet-kabinet van Ivan Silajev heeft slechts een voorlopige taak: het moet bovenal de versnelde hervorming van de economie ter hand nemen. De enige naaste medewerker van Gorbatsjov in de leiding van het kabinet is vice-premier Arkadi Volski, een van de belangrijkste economische adviseurs van Gorbatsjov. Hij wist vorige week als een van de eersten het contact met het op de Krim verblijvende staatshoofd te herstellen.

De andere vice-premiers zijn Joeri Loezjkov (loco-burgemeester van Moskou) en Grigorij Javlinski, een onafhankelijke econoom die dicht bij Jeltsin staat. Silajev, Volski en Loezjkov zijn Russen. Javlinski komt uit Lvov in het westen van de Oekraïne.

Volski wordt verantwoordelijk voor de herstructurering van de industrie. Loezjkov moet de agrarische hervormingen en interne handelsbetrekkingen ter hand nemen en Javlinski heeft tot taak de financieel-economische “strategie” uitstippelen.

Javlinski was voor de zomervakantie een van de auteurs van een "Marshall-plan' waarmee de zeven industriële mogendheden (G7) overtuigd hadden moeten worden van de noodzaak om de Sovjet-Unie met grootscheepse financiële hulp te ondersteunen. Vertegenwoordigers van de G7 komen overigens vandaag in Londen bijeen om over de ontwikkelingen in de Sovjet-Unie te spreken.

Met de benoeming van Silajev heeft Rusland zijn greep op de Unie versterkt. De Russische president Jeltsin gaat bovendien door met zijn beleid om verschillende staatsinstellingen onder zijn controle te plaatsen. Jeltsin heeft gisteren bevolen dat de Staatsbank geen enkele transactie meer mag uitvoeren zonder toestemming van het Russische ministerie van financiën. Eerder deze week nam hij het Sovjet-persagentschap Novosti in bezit.

Pag 5:

Nieuwe benoemingen in regering en media

De nieuwe minister van buitenlandse zaken van de Sovjet-Unie is niet Edoeard Sjevardnadze geworden. Volgens sommige politici in het Kremlin had Gorbatsjov hem willen terughalen. Een meerderheid van het ambtenaren-apparaat op het departement had daar om gevraagd. Sjevardnadze bleef hernieuwde samenwerking echter weigeren. Gorbatsjov heeft nu de Sovjet-ambassadeur in Tsjechoslowakije, Boris Pankin, aangezocht deze post te bezetten. Pankin was vorige week de enige ambassadeur van de Sovjet-Unie die weigerde het nieuwe bewind van voormalig vice-president Gennadi Janajev te aanvaarden. Hij krijgt tot taak het diplomatieke corps te zuiveren. Reeds dertig ambassadeurs zijn teruggeroepen wegens collaboratie met het "comité' dat de staatsgreep vorige week heeft uitgevoerd. Zij hebben vorige week onverwijld de communiqués van de junta verspreid. Sommigen gingen er zelfs toe over onmiddellijk de portretten van Gorbatsjov in hun ambassades te verwijderen.

De zuiveringen in de KGB zijn gisteren ook voortgezet. Op last van Gorbatsjov werden twee topfunctionarissen van de staatsveiligheidsdienst ontslagen. In samenspraak met de nieuwe KGB-chef, Vadim Bakatin, zijn bij de staatsomroep gisteren ook alle geheime agenten de laan uitgestuurd. Volgens de nieuwe radio- en televisiechef Jegor Jakovlev, oud-hoofdredacteur van het weekblad Moskovskije Novosti, was de redactie vergeven van de KGB'ers. Op de dag van Jakovlevs aantreden bij de omroep kreeg het televisiejournaal Vremja gisteravond meteen al een andere aanblik. In een live-uitzending verontschuldigden de presentatoren zich voor de wijze waarop ze het publiek het afgelopen half jaar hebben geïnformeerd. Zelfs de decors waren in één dag veranderd.

De woordvoerder van Gorbatsjov, Vitali Ignatenko, is gisteren benoemd tot directeur van het persbureau TASS. Zijn opvolger als woordvoerder is nog niet benoemd.

In Leningrad werd gisteren een eind gemaakt aan het befaamde programma "Zeshonderd Seconden' van de ooit zeer populaire journalist Aleksandr Nevzorov. Nevzorov, ooit begonnen als harde politie-reporter, heeft zich het afgelopen jaar ontpopt als een warm pleitbezorger van de KGB en de "zwarte baretten' die vanaf januari op gezette tijden op eigen houtje optraden in Letland en Litouwen.

De Russische president, Boris Jeltsin, heeft gisteren de decreten geannuleerd die hij vorige week eigenmachtig uitvaardigde toen president Gorbatsjov op de Krim gevangen werd gehouden. Tussen 19 en 21 augustus ondertekende Jeltsin decreten namens Gorbatsjov. Zo bestempelde hij de machtsgreep van de junta van Gennadi Janajev als “illegaal” en nam hij “alle verantwoordelijkheid” op zich voor de strijdkrachten en de KGB. Gorbatsjov heeft na zijn vrijlating in het Russische parlement al die decreten achteraf goedgekeurd. De annulering ervan past in het streven naar normalisatie van de verhoudingen.