Onenigheid over vredesvoorstel; Italië stuurt vluchtelingen Kroatië terug

LJUBLJANA, 29 AUG. De Italiaanse autoriteiten hebben gisteren in de havenstad Pescara 47 Kroatische vluchtelingen naar Joegoslavië teruggestuurd.

Zij kregen van de politie geen toestemming een veerboot afkomstig uit Split te verlaten. De ruim vierhonderd Kroaten die over een geldig paspoort en voldoende geld beschikten kregen na enige uren toestemming de veerboot te verlaten.

De afgelopen twee maanden zijn volgens het Joegoslavische Rode Kruis 125.000 mensen uit de crisisgebieden gevlucht. Een groot gedeelte van hen heeft elders in Joegoslavië een onderkomen gevonden. De Hongaarse autoriteiten maakten vorige week bekend dat de afgelopen twee weken zo'n 25.000 vluchtelingen de Hongaarse grens zijn overgetrokken.

Volgens de Kroatische regering hebben duizenden Kroaten hun intrek genomen bij de Joegoslavische gastarbeiders in Oostenrijk en Duitsland. De Duitse minister van buitenlandse zaken, Hans-Dietrich Genscher, beloofde de Kroatische regering vorige week dat de vluchtelingen in Duitsland mogen blijven zolang er in Kroatië geen staakt-het-vuren is bereikt.

Het Joegoslavische staatspresidium heeft gisteren geen besluit kunnen nemen over het EG-voorstel voor uitbreiding van de bevoegdheden van de EG-waarnemers in Kroatië en het bijeenroepen van een vredesconferentie over Joegoslavië. De afgevaardigden van Slovenië, Kroatië en Macedonië hebben er gisteren in het staatspresidium voor gepleit het EG-voorstel te accepteren. De overige vijf leden van het presidium willen echter eerst overleg plegen met de regering van hun republiek.

“Wanneer wij de officiële tekst van de EG-verklaring hebben ontvangen en het overleg in de republieken is afgerond, zal het staatspresidium een besluit nemen over het EG-voorstel”, zo staat in een persverklaring die na de bijeenkomst werd uitgegeven. De vertegenwoordiger van Kroatië in het staatspresidium, Stipe Mesic, zei gisteren dat Borisav Jovic, de vertegenwoordiger van Servië, zich heftig verzet tegen de uitbreiding van de bevoegdheden van de EG-waarnemers in Kroatië. Begin juli werden door de EG zo'n vijftig waarnemers naar Slovenië en Kroatië gestuurd. Omdat hun bevoegdheden in Kroatië niet duidelijk omschreven zijn, kunnen zij daar echter niet effectief optreden.

In de EG-verklaring, die dinsdag werd aangenomen, zeggen de twaalf ministers dat wanneer het staatspresidium niet voor 1 september instemt met hun voorstel zij verder zullen praten met de republieken en leden van het staatspresidium die wel bereid zijn met de EG samen te werken. De Servische leiding heeft zich tot nu toe steeds verzet tegen bemoeienis van de EG met de crisis in Joegoslavië.

Begin deze maand mislukte een EG-bemiddelingspoging wegens de Servische houding. Genscher zei gisteren dat Servië, wanneer het niet instemt met een bemiddeling van de EG, de kans loopt op een economische en politieke boycot. De minister van buitenlandse zaken van Servië, Vladimir Jovanovic, verklaarde gisteren in Bonn dat Servië door de EG onterecht als een agressor wordt gezien. “De Serviërs in Kroatië verzetten zich tegen de staatsterreur van het regime-Tudjman, Servië staat daar geheel buiten”, aldus Jovanovic. De Kroatische en Sloveense leiding hebben gisteren positief gereageerd op het voorstel van de EG. De Kroatische president, Franjo Tudjman, sprak gisteren van een “realistisch voorstel dat de mogelijkheid biedt om te komen tot een politieke oplossing voor de Joegoslavische crisis”. Het Sloveense parlement stemde gisteren unaniem in met de EG-verklaring.