EG pakt monopolies aan in elektriciteitsvoorziening

ROTTERDAM, 29 AUG. De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Gemeenschap, is een juridische procedure begonnen tegen tien lidstaten, waaronder Nederland, om een eind te maken aan monopolieposities in de elektriciteitsvoorziening.

De Commissie beschuldigt alle EG-lidstaten, uitgezonderd Duitsland en Luxemburg, ervan wetten en regels te hanteren die vooral industriële grootverbruikers verhinderen om goedkopere stroom in andere lidstaten te kopen.

De tien lidstaten krijgen twee maanden de tijd om commentaar te geven op de beschuldiging van de Commissie. Als een lidstaat niet of onbevredigend antwoordt, dan volgt een formele waarschuwing aan de regering. Die kan worden gevolgd door een procedure bij de Europese Hof van Justitie, zegt een woordvoerder in Brussel.

Het ministerie van economische zaken in Den Haag bevestigt de ontvangst van de EG-aanklacht. Wat Nederland betreft, gaat het om een bepaling in de Elektriciteitswet die regionale en plaatselijke stroomdistributiebedrijven verbiedt elektriciteit te importeren. Industriële grootverbruikers hebben dat recht volgens de wet wel, maar ze worden volgens Brussel bij de import belemmerd omdat ze afhankelijk zijn van doorvoer via het hoogspanningsnet dat wordt beheerd door de Samenwerkende Electriciteits Produktiebedrijven (SEP) en de distributiebedrijven. De transportkosten blijken in de praktijk vaak zo hoog dat bedrijven afzien van import.

Economische Zaken kan nog niet zeggen of de Elektriciteitswet zal worden aangepast. “We hebben nog twee maanden de tijd. Deze kwestie zal nauwkeurig worden bekenen, ook in het licht van andere artikelen van het Europees Verdrag”, aldus een woordvoerder.

"Brussel' heeft België, Denemarken en Frankrijk ook aangeklaagd omdat zij niet alleen de vrije handel in stroom, maar ook die van aardgas belemmeren door nationale monopolies van de grote gasdistributiemaatschappijen. In deze landen hebben maatschappijen met een vergelijkbare positie als de Nederlandse Gasunie exclusieve rechten om gas te importeren en te exporteren.

Gasunie voldoet al aan een nieuwe EG-richtlijn voor de doorvoer van aardgas via het Nederlandse pijpleidingnet van bijvoorbeeld Noors aardgas bestemd voor België en Frankrijk. Gasunie beraadt zich echter nog over de consequenties van een tweede richtlijn die nog in de maak is en verder gaat: de zogenoemde third party access. Die beoogt bedrijven het recht te geven op vervoer van gas dat in andere landen is aangekocht tot aan hun voordeur. Als voorwaarde geldt hierbij wel dat er capaciteit in de pijpleidingen beschikbaar moet zijn. Gasunie protesteert tegen die ontwerp-richtlijn. Het bedrijf meent dat deze de voorzieningszekerheid voor Nederlandse en buitenlandse klanten kan aantasten.