Beschaafd applaus voor tegenstanders tracé snelle trein

ZOETERMEER, 29 AUG. Neem het CDA-lid dr. B. de Vries. Hij is lid van de afdeling Bergschenhoek die faliekant tegen de aanleg is van nieuwe spoorlijnen voor de toekomstige hoge-snelheidstrein. Deze "HST', alsmede de verhoogde dijklichamen en metershoge geluidsschermen die daarvoor nodig zijn zullen “de kleinschaligheid van het landelijk gebied voor altijd verstoren”.

De afdeling Bergschenhoek van het CDA heeft het onaanvaardbaar uitgesproken over de aanleg van een nieuwe lijn voor de HST. Wethouder De Bakker kwam gisteren vertellen dat dit standpunt voor de hele gemeente geldt. B. de Vries, van beroep minister, staat volgend jaar dus voor de afweging of hij als lid van het kabinet-Lubbers III zijn eigen afdeling zal trotseren en het voorstel zal steunen in Noord-Brabant en Zuid-Holland ruim baan te geven aan nieuwe tracés voor de toekomstige hoge-snelheidstrein Parijs-Amsterdam. Het CDA-lid Maij-Weggen (afdeling Eindhoven) vindt net als de overige ministers voorlopig van wel. Maar het oproer binnen het CDA broeit.

Op twee ogenschijnlijk zeer tamme hoorzittingen, gistermiddag en gisteravond in Zoetermeer, kwam het CDA zich in diverse gedaanten tegen de nieuwe lijnen voor de snelle trein verklaren. Wethouders uit dorpen die voornamelijk uit tuinbouw bestaan en een hoog CDA-gehalte hebben, Bleiswijk, Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek, Pijnacker. Ze zijn allemaal tegen een tracé door hun kassengebied. Net als Heerjansdam en Zwijndrecht die al hinder ervaren of verwachten van het NS-emplacement Kijfhoek en de Betuwelijn en bovendien vrezen “de vuilstortplaats van Zuid-Holland te worden”. Of zuidelijker, in de Hoekse Waard. De gemeente Binnenmaas ziet hooguit iets in de snelle trein als die een heel stuk oostelijker Zuid-Holland binnenkomt.

Ook het "groene front', uitgedrukt in uiteenlopende organisaties, kwam zich tegen de snelle-treintracés verklaren. De Drie Hollandse Landbouworganisaties bijvoorbeeld of de Nederlandse Fruittelers organisatie, het Landbouwschap en de Provinciale Veilingorganisatie Zuid-Holland. Dat de HST voor het CDA wordt wat voor de PvdA de WAO was en is, is wellicht overdreven. Maar dat de partijtop makkelijk in botsing kan komen met de eigen achterban als zij lichtvaardig vasthoudt aan het adagium dat "Nederland niet het Jutland van Europa mag worden', lijdt geen twijfel. Het verklaart ook mede de scepsis bij de Tweede-Kamerfractie van het CDA over de voorgestelde tracés.

Intussen verloopt de inspraak volgens de regels. Nadat de Raad van advies voor de ruimtelijke ordening netjes alle schriftelijke reacties heeft gebundeld en verspreid, is nu een ander adviesorgaan, de Raad van de Waterstaat, aan zet. Dat wil zeggen: de Commissie van overleg voor de wegen, die op haar beurt de raad zal adviseren (een commissie voor de rails bestaat niet).

Die commissie is gisteren onder voorzitterschap van oud-staatssecretaris G. Brokx (ook CDA, afdeling Tilburg) begonnen aan een reeks van hoorzittingen, terwijl zij bovendien ter plekke de gebieden bestudeert waar de hoge-snelheidstrein mogelijk zal rijden. Hoewel pas aan het begin van de procedure, lijkt de commissie onvermijdelijk op een verdeeld advies af te koersen. Dat ligt aan haar samenstelling: zowel de NS (zeer voor een nieuw tracé) als bijvoorbeeld de Stichting Natuur en Milieu (tegen) is in de commissie vertegenwoordigd.

Voor de hoorzittingen zijn 230 insprekers uitgenodigd, die allemaal een eigen nummer hebben gekregen, hun schriftelijke bezwaar nog eens mogen toelichten en vragen van de commissieleden kunnen beantwoorden. In Zoetermeer, in een ruime zaal die gewoonlijk voor pingpongen wordt gebruikt, was gisteren de middag gereserveerd voor de "instanties' en de avond voor "particulieren'. Het werden zeer ordelijk verlopende bijeenkomsten. 's Avonds waren er ruim 80 particulieren. Geen spandoeken, geen gejoel. Hooguit klonk af en toe een beschaafd applaus als een tegenstander van de nieuwe tracés het woord had gevoerd. Na een “U bent bedankt” van de voorzitter mocht elke spreker terug naar zijn plaats. Slechts de Socialistiese Partij had pamfletten ("TGV op verkeerd spoor') en was aanwezig in de persoon van een jongeman die nog jaren van de NS-Tienertour gebruik zou kunnen maken en die een skateboard bij zich had.

De HST heeft tot de oprichting van actiegroepen geleid. De Ad-hoc werkgroep HSL in Zoetermeer bijvoorbeeld. Of de Actiegroep Horizon in Leidschendam. Ook de kopersvereniging Florazoom te Zoetermeer bleek gisteravond zich tot in details met de tracékeuze te hebben beziggehouden ten einde tot een fundamentele afwijzing te komen. Net als de onvermijdelijke vrije-tijdsingenieurs die altijd op zulke bijeenkomsten afkomen (“dit is mijn dubbel-nul-dubbel-plus variant”). Anderen hielden het bij een korte toelichting op hun brief. “Mijn broer is varkenshouder in Zoetermeer-Oost. Ik zie hem niet een-twee-drie bij een werkgever in dienst gaan. Dus hebben wij grote bezwaren tegen traject A.”