Stilte hangt zwaar over PvdA-fractie

DEN HAAG, 28 AUG. Zwijgzaam en met gebogen hoofd lopen de meeste PvdA-fractieleden door de gangen van de Tweede Kamer op weg naar de vergaderzaal.

Ze gaan luisteren naar het betoog van fractievoorzitter Wöltgens, waarvoor ze hem - met uitzondering van drie - gisteravond na een bewogen fractievergadering het groene licht hebben gegeven: de PvdA-fractie gaat in hoofdlijnen akkoord met de kabinetsplannen.

“Ik hoor er niet meer bij, er zijn 46 dwarsliggers in de club”. F. Moor, de radicale backbencher van de PvdA-fractie, hangt na het PvdA-beraad wat verloren rond in de wandelgangen van het Tweede Kamergebouw. Hij neemt af en toe een sigaret en beklaagt zich over zijn collega's, die na veel gesteun en gepiep hebben ingestemd met de kabinetsplannen om formeel te ontkoppelen, zij het met behoud van koopkracht voor de minima.

Zijn collega's zwijgen, elke opmerking kan grote politieke schade opleveren zoals partijleider Kok de afgelopen weken zelf heeft aangetoond. Partijvoorzitter Sint zit wat schuchter achter een glas sinaasappelsap, terwijl PvdA-Kamerleden snel een veilig heenkomen zoeken om lastige vragen uit de weg te gaan.

Moor niet, samen met collega's de Visser en Schoots verzette hij zich in de fractie tot het bittere eind tegen de kabinetsplannen. Ook voor de andere leden van de fractie was het slikken, eerst de forse ingreep in de WAO, daarna de ontkoppeling.

De fractieleden moesten stoom afblazen, en fractieleider Wöltgens moest alle zeilen bijzetten om het geweeklaag terug te brengen tot politiek beheersbare proporties. Immers, de Kamerleden van de PvdA kampen met een groot probleem: ze moeten de gewestelijke "baronnen' uitleggen dat ze instemmen met een ingreep in de WAO en de formele ontkoppeling.

Voor Wöltgens is het spitsroeden lopen: hij moet de fractie bijeenhouden en voorkomen dat de gewestelijke veldbrand opnieuw oplaait. Gisteravond legde de fractie zich neer bij de plannen, en beperkte Wöltgens zich tot een korte verklaring. “In grote eensgezindheid heeft de fractie voor één lijn gekozen. Laat ik dit zeggen: wij zijn blij dat het kabinet uit de crisissfeer is”. De openheid van de sociaal-democraten was gering, zeer gering en deed dezer dagen niet onder voor die van de KPSU in haar hoogtijdagen.

Alleen Moor kon zijn teleurstelling niet onderdrukken. “Je hebt dan toch je zin gekregen”, beet hij fractiegenoot Vermeend, de financiële specialist van de fractie en een prominente "Realo', toe. Maar er was voor hun collega's ook geen weg terug. Afwijzing van de kabinetsplannen zou neerkomen op afwijzing van partijleider Kok en de demontage van Wöltgens die bekneld raakt tussen de grenzen van het economische mogelijke en de wensen van de achterban.