Hurd: erken Balten "zonder uitstel'

LONDEN-BRUSSEL, 27 AUG. Groot-Brittannië zal de Baltische staten “zonder verder uitstel” erkennen en verwacht van de andere leden van de Europese Gemeenschap dat zij hetzelfde doen. De Verenigde Staten stellen zich vooralsnog terughoudender op. Volgens de Europese Commissie hebben de drie republieken de komende twee jaar zes miljard gulden aan hulp nodig.

De ministers van buitenlandse zaken van de EG komen vanmiddag en vanavond bijeen om de erkenning van Estland, Letland en Litouwen te bespreken, maar de Britse minister van buitenlandse zaken Hurd liet vanmorgen al weten dat zijn land de drie republieken zou erkennen. “Ik zie geen nut in verder uitstel”, zei hij in een vraaggeprek met de BBC.

Nederland zou vanmiddag als voorzitter van de Raad van ministers voorstellen dat vertegenwoordigers van de EG en de Baltische landen volgende week een plechtige verklaring over de onafhanke

PAG.6BIJEENKOMST BRUSSEL

lijkheid ondertekenen. Estland en Letland verklaarden zich vorige week onafhankelijk van de Sovjet-Unie, Litouwen deed dat al in april vorig jaar.

De Franse premier Cresson zei vanmorgen dat de EG een gemeenschappelijk standpunt over de Baltische staten moet innemen. Dit weekeinde al kondigde Denemarken aan dat het diplomatieke betrekkingen met de Baltische landen zou aanknopen. Gisteren is een Deen als eerste Westerse ambassadeur sinds 1940 in de Letse hoofdstad Riga aangekomen. Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië en België hebben diplomaten naar de drie republieken gestuurd om "voorbereidende contacten' te leggen. De Duitse minister van buitenlandse zaken Genscher ontvangt vandaag nog voor het EG-overleg zijn collega's uit Estland, Letland en Litouwen.

Pag.6:

VS nog steeds terughoudend

De Amerikaanse president Bush waarschuwde gisteren tegen een snelle desintegratie van de Sovjet-Unie. Hij zei dat de Verenigde Staten “zeer dicht” bij erkenning van de Baltische landen zijn, maar dat hij niet betrokken wilde zijn bij “een vergissing die kan bijdragen aan een soort anarchie in de Sovjet-Unie”.

Kennelijk refererend aan de grenzen van de republieken zei Bush: “Het is nog de vraag wat je erkend. Ik zou nog iets meer willen weten.” De president zei dat hij zich niet stoorde aan de snelle erkenning door andere landen, zoals die van de EG, maar dat de VS “een andere verantwoordelijkheid” hebben.

De Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties zei gisteren overigens over het uiteenvallen van de Sovjet-Unie dat de Russische federatie van Boris Jeltsin wellicht de zetel van de Sovjet-Unie in de Veiligheidsraad kon overnemen. Maar hij voegde eraan toe dat dit in Moskou moet worden beslist.

Binnen de Europese Gemeenschap lijkt alleen Spanje nog te aarzelen over erkenning van de Baltische landen. De regering in Madrid vreest dat de minderheden in Baskenland en Catelonië moed putten uit het succes van de Balten.

Volgens de voorzitter van de Europese commissie, Delors, zal de EG voor economische hulp aan de nieuwe onafhankelijke staten de komende twee jaar naar schatting 6 miljard gulden moeten uittrekken. De hulp zou nodig zijn om de eigen valuta van de Baltsiche landen en hun handel met markteconomieën te ondersteunen. Ambtenaren van de Commissie, het uitvoerend bestuur van de EG, onderzoeken al enkele weken de economieën van de republieken begonnen. De Commissie coördineert namens de Groep van 24 industrielanden de hulp aan Midden- en Oost-Europa.

Canada en Australië voegden zich gisteren in de steeds langer wordende rij landen die hebben aangekondigd Estland, Letland en Litouwen als onafhankelijke staten te erkennen. (AP, Reuter, AFP)