Verbod Pravda, voor het eerst sinds 1917

MOSKOU, 26 AUG. Zeven keer, zo klaagde gisteren een Pravda-journalist, heeft het tsaristische regime voor 1917 de Pravda verboden. Zaterdag was de eerste keer dat de Pravda sinds 1917 niet kon verschijnen, en opnieuw door een verbod: Boris Jeltsin, de Russische president, legde het orgaan van de communistische partij een voorlopig verschijningsverbod op, de straf voor de wijze waarop de Pravda zich na maandag ongegeneerd achter de staatsgreep tegen Michail Gorbatsjov had geschaard.

De meeste Pravda-redacteuren namen gisteren het verbod gelaten op. Gennadi Seleznev, een van de kopstukken van de krant, bestempelt het echter als “een anti-democratische onrechtvaardigheid”. Hij had Gorbatsjov daarover een brief geschreven, maar hij had niet in contact kunnen komen met de president en (toen nog) partijleider en het verbod was gewoon ingegaan. Hoofdredacteur Ivan Frolov, tot de coup een aanhanger van Gorbatsjov, had zich tijdens de staatsgreep - net als zoveel anderen - ziek gemeld en op de burelen van de Pravda had maandag grote wanorde geheerst, aldus Seleznev. Telefoonverbindingen kwamen niet tot stand, advies kon niet worden ingewonnen en de redacteuren wisten niet wat er eigenlijk was gebeurd.

Donderdag, toen de staatsgreep was neergeslagen, heeft de Pravda nog even getracht het roer om te gooien, haar wel zeer recente verleden te verloochenen en zich te hervormen: op die dag hield het blad op het orgaan van het Centraal Comité te zijn; het was nu, zo werd onder de naam van het blad gemeld, het orgaan van de partij zelf.

Die verandering, die vergezeld ging van scherpe kritiek op het gedrag van de partij op maandag, dinsdag en woensdag, zou, zo werd gesteld, de Pravda in staat stellen te kunnen berichten over de meningen in de diverse vleugels van de partij. Ook dat mocht echter niet baten. De zonde was begaan, de straf was onvermijdelijk en het verbod onafwendbaar.

Jeltsins decreet heeft aldus bereikt wat zelfs de Duitsers in de donkere dagen van oktober 1941 niet lukte: de spreekbuis van de Sovjet-macht het zwijgen opleggen. (AFP, AP)