Gorbatsjov komt naar begrafenis

MOSKOU, 26 AUG. Opnieuw was het Manegeplein in Moskou zaterdag een mensenzee, ditmaal voor de begrafenis van de drie jonge slachtoffers van de staatsgreep, die in de spannendste nacht, de nacht van dinsdag op woensdag, op de Kalinin Prospekt om het leven kwamen. President Gorbatsjov, die de rouwbijeenkomst kort toesprak, verleende hun de titel "Held van de Sovjet-Unie'. Dmitri Komar en Ilja Kritsjevski werden verpletterd door een pantservoertuig van de Taman-divisie, Vladimir Oesov werd door een officier door het hoofd geschoten.

Gorbatsjov, die een rode rouwband om de arm droeg, zei “diep het hoofd te buigen voor de jonge mensen die hun leven gaven door zich te verzetten tegen hen die de democratie wilden vernietigen en het land terugvoeren naar sombere tijden”. Voor de schuldigen zal geen pardon zijn, zei de president aangeslagen.

Sacharovs weduwe, Jelena Bonner, waarschuwde voor een heksenjacht op communisten. “Dat de communistische partij verantwoordelijk is voor de economische en morele toestand van het land wil niet zeggen dat we de duizenden arbeiders, artsen en ingenieurs moeten veroordelen die met hun werk de CPSU hebben ondersteund”, zei Bonner, en de Moskouse burgemeester, Gavriil Popov, wees erop dat het niet moeilijk is monumenten neer te halen. “Het belangrijkste is nu onze fabrieken en bedrijven in eigen hand te nemen.”

Na het standbeeld van Dzerzjinski is vrijdagnacht ook dat van de bolsjewiek Jakov Sverdlov neergehaald. Het standbeeld van Karl Marx tegenover het Bolsjoi Theater staat nog overeind, maar is getooid met de tekst "Vergeef mij'.

Na een religieuze ceremonie werden de drie kisten, behangen met de wit-blauw-rode Russische vlag, op drie vrachtwagens geladen. Geestelijken en soldaten liepen voor de wagens uit. Tienduizenden mensen volgden de stoet over de Kalinin Prospekt naar het Witte Huis. Langs de straat stonden duizenden toeschouwers, op balustrades, voor de ramen, in lantaarnpalen. De stoet passeerde de plek waar de drie zijn omgekomen, die sindsdien gemarkeerd wordt door bloemen op de rijbaan.

Bij het Witte Huis, dat nog steeds de aanblik biedt van een belegerde veste, herdacht Boris Jeltsin de slachtoffers. Hij vroeg hun ouders om vergiffenis dat hij als president niet in staat was geweest het leven van hun kinderen te beschermen. Jeltsin onthulde nog dat volgens het plan van de samenzweerders na de bestorming van het Witte Huis op 19 augustus twaalf leiders direct hadden moeten worden geëxecuteerd.

Bij de begrafenis op het Vagankov-kerkhof waren alleen familieleden en leden van het Russische parlement aanwezig. De drie Helden van de Sovjet-Unie zijn het symbool geworden van het verzet van de Russen tegen de coup van Gorbatsjovs naaste medewerkers, een coup die hier iedereen nog tot opperste verbazing drijft. “Ik vraag me af waarvoor zij zijn gestorven”, mompelt een man. “Ik zou het werkelijk niet weten.”