Elftalbespreking verandert Ajax in tamme konijnen

ARNHEM, 26 AUG. Ajax heeft deze zomer vooral geïnvesteerd in de zogenoemde karaktervoetballers. Spelers die als het met technisch goed verzorgd veldspel niet meer lukt de mouwen opstropen en met fysieke middelen iets proberen af te dwingen. Ajax kwam de afgelopen jaren vaker in aanmerking voor de fair play cup dan voor serieuze prijzen. Dat zinde technisch directeur Leo Beenhakker allerminst en hij heeft geprobeerd het vederlichte elftal wat meer body te geven.

Aanvankelijk keek penningmeester Arie van Os vreemd op toen Beenhakker te kennen gaf dat hij na de komst van Alflen, Groenendijk en Van Loen de "Witschge-miljoenen' ook wilde gebruiken om twee onbekende maar talentvolle Denen aan te trekken. In het voorbereidingstoernooi van Gent werden de ogen van de schatbewaarder echter geopend. Van Os noemt zichzelf geen voetbalkenner, maar in Vlaanderen constateerde zelfs hij dat het fysiek sterkere Ajax nooit meer in aanmerking komt voor de fair play cup. Wel zal het, mede door roekeloosheid en onervarenheid, hoog gaan scoren op de straflijsten. Groenendijk ontving in Gent bijvoorbeeld bij zijn debuut al na een minuut een gele kaart. En omdat de schorsingen tegenwoordig niet mals zijn, kreeg Beenhakker toestemming om de selectie in de breedte aan te vullen.

Afgelopen woensdag de openingswedstrijd van Ajax in de competitie tegen Volendam. In de tweede helft zet het elftal-met-de-andere-mentaliteit zijn schouders onder het karwei en de klus wordt geklaard (3-0). Echter niet zonder vier gele kaarten en een rode. De technische leiding schrikt van tv-beelden waarop Van Loen een Volendammer een bal in het gezicht wil gooien. En even later ontsnapt aan een rode kaart als hij doelman Schilder hardhandig onder de voet loopt terwijl daartoe geen enkele aanleiding was. Van Loen “die oorlog maakt in de zestien” is berucht om dit soort intimidatie-praktijken.

In de aanloop naar het weekeinde vindt er in De Meer een elftalbespreking plaats waarop het onbeheerste gedrag van sommige spelers door Beenhakker aan de kaak wordt gesteld. "Met domme overtredingen benadeel je de ploeg',luidt de essentie van zijn betoog. Dan Vitesse-Ajax. Elf tamme konijnen bewegen zich traag richting het vijandelijke doel op het uitverkochte stadion Monnikenhuize. De gehandicapte ploeg, zonder de geblesseerde vleugelspitsen Van 't Schip, Roy en Petersen, opereert noodgedwongen sinds mensenheugenis in een systeem met twee spitsen. Van Loen en Bergkamp, voorin, Pettersson er achter.

Maar de karaktervoetballers die Ajax in huis heeft gehaald voor moeilijke tijden, geven niet thuis. John van Loen wordt volledig onschadelijk gemaakt door Theo Bos, die ruim een kop kleiner is dan de gevreesde spits. De Arnhemmer verklaart na afloop: “Ik had geen kind aan Van Loen. Hij was heel rustig en heeft zelfs niet lopen irriteren. Dat verschil in lengte los ik op door gewoon wat hoger te springen. Als hij twintig centimeter van de grond komt, haal ik misschien vijftig centimeter. Zo compenseer je dat een beetje.”

Logisch gevolg is dat de wedstrijd eindigt in een zoutloze 0-0. Wat deed het "gouden Ajax' in situaties wanneer het technisch mooi-weervoetbal tekort schoot om de volle winst af te dwingen? Het team met spelers als Cruijff, Keizer, Neeskens, Krol en Swart stond niet bepaald bekend als een ploeg van lieverdjes. Hun fysieke kracht was voldoende om ook op dagen dat het niet draaide tegenstanders op de knieën te dwingen. Toch liep het aantal schorsingen nooit de spuigaten uit. Assistent-trainer Bobby Haarms, die ook al diende onder Michels in de jaren zeventig, wijst erop dat de tijden zijn veranderd. “Een jongen als Wim Suurbier zou tegenwoordig niet vaak spelen. Door steeds dat handje op te steken na een grove overtreding heeft hij indertijd veel schorsingen weten te voorkomen. Maar Wim ging over lijken. Ik kan me nog herinneren dat hij in Utrecht Fin Seemann aan het begin van de wedstrijd gewoon de dug-out ingooide. Toch zorgde het elftal van toen nooit voor een stortvloed van schorsingen. Er werd gewoon professioneel gespeeld, zonder domme overtredingen.”

Het is Haarms ook opgevallen dat het Amsterdamse publiek het ruwe Ajax van afgelopen woensdag wel apprecieerde. “De supporters stonden op de banken. In de afgelopen dagen zijn veel mensen opgetogen naar me toegekomen. "Wat een spektakel', riepen ze. Maar toch vind ik niet dat deze speelstijl bij Ajax past. Wat Van Loen bijvoorbeeld deed kan helemaal niet. Hij moet zich kunnen beheersen. Hoewel ik erbij zeg, dat het met de nieuwe richtlijnen niet meevalt nog brandschoon te blijven. De strenge aanpak werkt ook in de hand dat de matennaaiertjes komen bovendrijven. Zo'n Van Loon van Volendam riep bijvoorbeeld steeds om een gele kaart.”

Arbiter John Blankenstein hoefde gisteren in het geheel geen kaarten te trekken. Op gezag van Beenhakker ontdoet Ajax zich even van zijn nieuwe imago. Ook onder invloed van de ziekenboeg die nog steeds uitpuilt. Maar het gebrek aan felheid draagt ertoe bij dat Ajax al na twee competitiewedstrijden een verliespunt moet incasseren.

Frank de Boer verlaat met een bebloed hoofd het veld bij Vitesse-Ajax. Hij kwam er nog goed af na een botsing met Johnny Hanssen. Beiden Ajacieden sprongen tegelijk naar een hoge bal. De Deense aankoop raakte met zijn gebit het voorhoofd van De Boer en moest na afloop van de wedstrijd tegen Vitesse per taxi worden vervoerd naar de kaakchirurg van het VU-ziekenhuis in Amsterdam. Die constateerde dat hij een voortand had verloren, waarvan de wortel was blijven zitten. Dat werd hersteld met een kroon. Twee andere voortanden moesten worden gehecht en vastgezet.

Frank de Boer hield zes hechtingen over aan de botsing. Hij kon de wedstrijd na tien minuten weer vervolgen. De Boer herinnerde zich weinig van het incident. “Ik sprong op om te voorkomen dat Van Arum de bal kreeg. Dat deed Hanssen kennelijk ook. Eerst voelde ik niets. Toen merkte ik dat het bloed uit mijn voorhoofd gutste. Het leek wel een horrorfilm.” (Foto NRC Handelsblad-Rien Zilvold)