Zwitserland (4)

In zijn artikel over Zwitserland citeert 't Hart een paar lovende uitspraken van Thomas Mann over dat land en vertelt hij ook iets over Lenins deelneming aan de Kiental-conferentie van 1916. Misschien is het aardig hier een paar uitspraken aan te halen die Lenin in hetzelfde jaar ter zake heeft gedaan. Hij noemde toen Zwitserland een imperialistische staat (de man leed ernstig aan een zielsziekte die W.A. Bonger "imperialitis' heeft genoemd) en hij had ook geen hoge dunk van de meerderheid van de Zwitserse sociaal-democraten.

Die meerderheid was er volgens Lenin samen met de bourgeoisie op uit van Zwitserland een ""republikeins-democratische monopolistische bond ter uitbuiting van imperialistische-bourgeois-toeristen'' te maken. Overigens zag Lenin van zijn kant wel een mogelijkheid van Zwitserland een basis voor communistische propaganda te maken, omdat er ""godlof'' (!) geen aparte taal, maar drie wereldtalen werden gesproken.