Washington

Voor het gemak blijven we op een en dezelfde straat, de verkeersslagader Connecticut Avenue, waar zich op nr. 3335 en nr. 4301 dépendances van Crown Books bevinden. Crown is het soort winkel waar ik altijd met een gevoel van gêne naar binnen ga, omdat ze er voornamelijk bestsellers en tijdschriften verkopen, en dat nog wel tegen een gereduceerde prijs. Volgens Nederlandse normen mag dat helemaal niet en werk je als prijsbewuste klant mee aan de ondergraving van de onafhankelijke boekwinkels die op zo'n manier helemaal naar hun winst kunnen fluiten, maar goed. Het verschil is soms inderdaad 33%.

De meest swingende boekhandel van Washington is ongetwijfeld Kramerbooks & Afterwords (1517 Connecticut Avenue), vlakbij Dupont Circle. Kramerbooks is gezellig en rommelig en vooral vol. Overal liggen stapels waar iets mee moet gebeuren. Het personeel is gedurig doende met die stapels: op een barstensvolle tafel kan er toch nog wat ingeschikt worden, in de kasten worden platte boeken rechtop gezet en nieuwe plat neergelegd en sporadisch wordt een stapeltje afgevoerd. Eigenlijk is het te vol, zijn de doorgangen te nauw en zijn er te veel mensen in de zaak. Bovendien staat de muziek te hard. Muziek is overbodig in een boekwinkel, maar Kramerbooks wil ook een ontmoetingsplaats zijn, een ruimte waar gelijkgestemden een praatje met elkaar kunnen maken. Aan de zijkant links is dus een bar opgesteld (er staat een bordje bij "boeken afrekenen voor u plaats neemt') en achterin is het café met terras. Die muziek is er natuurlijk om de ontmoetingen in relatieve privacy te laten verlopen. Je kunt nog eens iemand aanspreken zonder dat een ander meeluistert. Zelf word ik er altijd een beetje zenuwachtig van.

De winkel heeft iets van een verfomfaaide hippiekit ook door de handgeschreven briefjes die her en der aan kasten zijn geplakt met aanbevelingen van favoriete boeken van het personeel: meestal het laatste boek van Márquez of Vargas Llosa.

Kramerbooks is ruim gesorteerd in geschiedenis, biografie, literatuur, kunst, reizen en niet-Amerikaanse (vertaalde) fictie. Ook is er flink wat plaats ingeruimd voor restanten en nietcourante boeken. Pas verschenen boeken zijn er ook, maar het sympathieke is dat die niet allemaal bij elkaar prominent uitgestald liggen. Als ze bij Kramer de nieuwste van S. Coraghessan Boyle prachtig vinden, ligt die vlakbij de ingang en niet noodzakelijk Kitty Kelley's biografie van Nancy Reagan. Die hebben ze wel, het is alleen even zoeken.

Het valt niet altijd mee iets te vinden, zeker als je op zoek bent naar iets minder voor de hand liggends, maar het personeel (velen hebben hun haar in een staartje) heeft opmerkelijk veel kennis van zaken en haalt dingen boven water uit onverwachte hoeken. Bij de kassa ligt humor en er is ook een tijdschriftenafdeling met nadruk op intellectuele, politieke en satirische blaadjes. De muziek mag te hard zijn, maar het café is toch wel leuk om te zitten met een tijdschriftje en een perfecte capuccino. Elke dag open van 7.30 uur 's ochtends tot 1 uur 's nachts. Vrijdag en zaterdag 24 uur.

In het volgende blok zit Lambda Rising (1625 Connecticut Avenue), gespecialiseerd in boeken voor homo's, lesbiennes, hun familie en vrienden. Deze winkel heeft ook een ontmoetingsfunctie, maar de muziek die ze draaien is een stuk beter. Achterin hangt een enorm prikbord waar iedereen zijn advertenties kan ophangen. De oproepen variëren van kleine poesjes in de aanbieding tot "een partner om samen mee naar concerten te gaan'. Iemand biedt een kamer te huur aan tegen een gereduceerde prijs als de huurder de verhuurder bodybuildinglessen wil geven.

Het boekenassortiment bevat de hele scala van klassiek tot obscuur. Ook zijn er hebbedingetjes, zoals t-shirts, spelletjes, kaarten, sieraden en kalenders. In de parafernalia lijkt de winkel zich vooral op de mannelijke homo's te richten (mooie mannen in verleidelijke poses op drinkbekers of affiches). Voor vrouwen is er een grote voorraad lesbische bouquet-romannetjes. Ook hier is het weer erg gezellig, al is er geen café.

Maar de beste boekhandel is Politics and Prose (5010 Connecticut Avenue). Hier geen muziek en geen gezelligheid. Het is er niet druk, waarschijnlijk omdat het te ver uit het centrum vandaan is. Die leegte bevalt me wel. Je kunt zonder sorry te mompelen meteen overal bij. Er is alles (recent en minder recent) op het gebied van literatuur en wat je de softere nonfictie kan noemen: biografie, mens en maatschappij, cultuur, gezondheid, journalistiek. En er zijn mooie prentbriefkaarten. Bij de sectie "psychologie en groei' hangt een bordje "Deze boeken zijn te duur. Aan de overkant van de straat is een tweedehands-boekenwinkel waar u hetzelfde kunt krijgen maar dan goedkoper'. Ongetwijfeld hebben de winkels dezelfde eigenaar, maar het is toch een aardig gebaar.

Bijt veel van de vooruitgang zichzelf niet in de staart? Hoe meer zuigelingen er in Afrika door vaccinaties in leven worden gehouden, hoe meer er een paar jaar later sterven aan de honger.