Twist over bedrijvenpark en golfbaan bij haven Amsterdam

HAARLEMMERLIEDE, 24 AUG. De gemeente Haarlemmerliede wil een "hoogwaardig bedrijvenpark' met een internationale golfbaan aanleggen op een deel van het braakliggende terrein Ruigoord, eigendom van het Amsterdamse Havenbedrijf. Haarlemmerliede denkt met het project-Greenport bedrijven uit de Verenigde Staten, Japan en Duitsland te kunnen interesseren en zo'n 15.000 arbeidsplaatsen te scheppen.

Haarlemmerliede en Amsterdam bakkeleien al jaren over de bestemming van het terrein. Het Gemeentelijk Havenbedrijf wil de grond gebruiken voor de uitbreiding van de haven; Haarlemmerliede wil geen vervuilende industrie en ziet meer in een park met kantoren, distributie- en assemblagebedrijven en lichte industrie.

Projectontwikkelaar Lisman Inter Holding in Houten heeft de plannen uitgewerkt in samenwerking met Burginvest in Driebergen en architektenbureau Golfplan in Amsterdam. Naar het voorbeeld van het Engelse Stockley Park, nabij de luchthaven Heathrow, Melun-Senart bij Parijs en soortgelijke projecten in Duitsland en de Verenigde Staten moet Greenport (circa 220 hectare) naast hoogwaardig vormgegeven bedrijfsruimte ook een “groene” en een “sportieve component” krijgen. Daarbij hoort de aanleg van een golfterrein van internationale allure.

De plannen zijn van een aanbeveling voorzien door de adviesbureaus Jones Lang Wootton en Knight Frank Kolpron Research. Hoogwaardige bebouwing heeft volgens de adviseurs op den duur meer waarde voor de grond dan een havengebonden bestemming. Projectontwikkelaar ir. J.H.M. Lisman: “Een dergelijk bedrijvenpark bestaat nog niet in Nederland. In het buitenland gaat de uitgifte van dit soort grond zeer snel. Deze lokatie, dicht bij het financiële centrum Amsterdam en de luchthaven Schiphol, is uniek. Ook Amsterdam kan ervan profiteren; er zouden 15.000 arbeidsplaatsen worden geschapen. Dit is de kans om internationale bedrijven naar Amsterdam te halen.”

Vorige week zei adjunct-directeur ir. J. Koster van het Gemeentelijk Havenbedrijf dat de gemeente Haarlemmerliede door zijn houding de komst van vier Amerikaanse bedrijven en “een reeks” Nederlandse bedrijven blokkeerde. Burgemeester drs. F.J.A. IJsselmuiden van Haarlemmerliede zei in een reactie niet op de hoogte te zijn geweest van de Amerikaanse interesse, waardoor hij dus ook niet kon oordelen over de mogelijke vervuiling die de vestigingen zouden veroorzaken. Haarlemmerliede staat op het standpunt dat toekomstige bedrijven aan de rand van Ruigoord, waar het grenst aan een recreatiegebied, geen stank- of lawaaioverlast mogen veroorzaken. Tijdens een vergadering van de Amsterdamse raadscommissie voor economische zaken hebben wethouder P. Jonker, D66, VVD en PvdA kritiek geuit op de uitspraken van Koster over het beleid van Haarlemmerliede.

De aanleg van een bedrijfsterrein in combinatie met een golfbaan in Haarlemmerliede heeft het voordeel dat de omgeving groen zal worden, zonder dat daarvoor duur en “onbetaald” onderhoud noodzakelijk is, zegt architekt ir. C.M. Schwencke van Golfplan. Bovendien voorziet de golfbaan in een behoefte aan de noordkant van de Randstad. Haarlemmerliede wil met de uitvoering van het plan een zogenoemde zachte overgang realiseren tussen het Amsterdamse havengebied en de groene buffer tussen Haarlem en Amsterdam.

Volgens burgemeester IJsselmuiden en projectontwikkelaar Lisman wil het Havenbedrijf de komst van het luxueuze bedrijvenpark tegenhouden omdat de “expansie van de haven” gevaar zou lopen. “Blijkbaar denkt het Havenbedrijf nog steeds aan een Amsterdamse Europoort, tot aan IJmuiden toe”, aldus Lisman.Haarlemmerliede en Amsterdam onderhouden door de problemen over het braakliggende terrein geen contacten meer; de hoofdstad wacht het concept-bestemmingsplan van de buurgemeente af.

Volgens IJsselmuiden kan het plan-Greenport de ruziënde gemeenten dichter bij elkaar brengen. Directeur drs. G.C.G. van den Heuvel van het Havenbedrijf zegt “vaag” van de plannen te hebben gehoord, maar wil er nog geen commentaar op geven. De initiatiefnemers van het plan-Greenport zeggen op 7 november vorig jaar “uitvoerig en in constructieve zin” formeel overleg met het Havenbedrijf en directeur Van den Heuvel te hebben gevoerd.

Volgens een woordvoerder van de gemeente Amsterdam moet Ruigoord worden gebruikt voor havengebonden activiteiten, “en niet voor kantoorbouw, waarvan het plan-Greenport uitgaat. Voor kantoorruimte hebben we genoeg andere lokaties.” Bovendien, zo voegt de woordvoerder eraan toe, ontbreekt het Ruigoord aan de infrastructuur en aan mogelijkheden voor openbaar vervoer. “Juist daardoor is Amsterdam-Zuidoost zo snel volgelopen.”

De Kamer van Koophandel in Amsterdam vindt het plan “op zichzelf aardig”, maar is van mening dat het gebied door de ligging aan het Noordzeekanaal moet worden gebruikt voor zware havenindustrie langs de aan te leggen Afrikahaven, met inachtneming van de belangen van Haarlemmerliede, aldus W. van der Kolk.

IJsselmuiden noemt het standpunt van de Kamer van Koophandel “achterhaald en ouderwets”. Zware industrie is al lang uit den boze verklaard naast recreatie- en woongebieden, aldus IJsselmuiden, die nu Statenleden gaat benaderen om de provinciale politiek op de hoogte te stellen van de plannen.

Volgens het streekplan van 1987 moeten de kavels direct aan het Noordzeekanaal worden bestemd voor directe “havengebonden doeleinden”. Op de achterliggende terreinen moet ook plaats zijn voor andere activiteiten. Voor het einde van het jaar zal Haarlemmerliede het bestemmingsplan indienen bij de provincie.

De Noordhollandse gedeputeerde J. Achterstraat (ruimtelijke ordening) wil proberen het conflict tussen beide gemeenten uit de “welles-nietes-sfeer” te halen. Na het overleg dat een commissie van provinciale deskundigen volgende week zal hebben over de plannen gaat hij proberen Amsterdam, Haarlemmerliede en de provincie aan om onderhandelingstafel te krijgen. Achterstraat noemt de gedachte van het plan-Greenport als overgang van Havengebied naar het recreatiegebied Spaarnwoude “buitengewoon zinnig”, maar stelt voorop dat aan de belangen van beide gemeenten moet worden gedacht. Hij wil zware industrie direct aan het Noordzeekanaal, noch de uitvoering van Greenport uitsluiten.