Moorddadig goed spel van "onbeholpen' Ko van Dijk

De man, de vrouw en de moord. Zaterdag, Ned.2 20.53-22.45u.

Zou er al een generatie zijn opgegroeid die nog nooit van Ko van Dijk heeft gehoord? Ik vrees van wel, hij is al dertien jaar dood en alleen liedjeszangers en internationale filmsterren overleven hun graf. De rest valt onherroepelijk af.

Het is maar goed dat er van Ko van Dijk nog zo veel is vastgelegd. Hij was in de jaren vijftig en zestig één van de beste toneelspelers van het land - en zonder enige twijfel de populairste. Hij speelde volop mee in komische series op de radio en was tevens prominent aanwezig op de wekelijkse toneelavond die de gezamenlijke omroepen jarenlang op de televisie brachten. Elke week een toneelstuk op het scherm, het is een luxe die men zich bijna niet meer kan indenken.

De AVRO, die deze zomer succes boekt met de nostalgische maandagavondreeks 't Was stil op straat, herhaalt nu ook op vier zaterdagen zo'n compleet toneelstuk. Het eerste is De man, de vrouw en de moord van André Roussin, opgenomen in 1963, maar al sinds 1955 in dezelfde bezetting een successtuk op het repertoire van de eertijdse Nederlandse Comedie. “Een mallotig, ongegeneerd stuk waar menigeen uitbundig om zal lachen,” oordeelde Ben Stroman na de première in het Algemeen Handelsblad. Zo uitbundig zal op deze herhaling niet worden gereageerd, maar het is bovenal een groot genoegen Ko van Dijk weer aan het werk te zien.

Hij speelt met bezienswaardig komediantentalent een Franse boer die in een huwelijk is gemanoeuvreerd door een verdorven madame uit de grote stad. Zijn tegenspeelster is Mary Dresselhuys, een comédienne van groot formaat, die tegenwoordig echter heel wat subtieler en heel wat minder gemaniëreerd is dan in deze vertolking. Stroman vond haar spel destijds prachtig (“zo vanzelfsprekend, zo gevarieerd van uitbeelding”), maar haar nerveuze lachjes zijn naar de hedendaagse smaak te doorzichtig en te toneelmatig.

Er is natuurlijk nog méér verouderd: het exposé oogt bijna dertig jaar na dato nogal omslachtig en de schrijver deinst er niet voor terug vaak in herhalingen te vervallen. Nu zou het spitser moeten en sneller. Maar als de intrige eenmaal op gang is, blijft het spannend te zien hoe Roussin zich er uiteindelijk uit redt. En intussen steelt Ko van Dijk de show als de brave man, wiens plompe toenaderingspogingen (voilà! bon!) afketsen op zijn aalgladde echtgenote en wiens goedgelovigheid pas afbrokkelt als alle façades zijn weggevallen. Een reus van een acteur, die zo'n komedie met meesterhand uit de middelmaat wist te tillen. Misschien zou het vanavond, als hij voor het eerst sinds lange tijd weer eens te zien is, stil moeten zijn op straat.