Huppelend als een haas, de armen in de lucht en ...

Huppelend als een haas, de armen in de lucht en grote sprongen makend op de achterpoten, haastte Ivantsjoek zich naar zijn hotelkamer. Hij wist wel dat twee Duitse journalisten achter hem liepen, maar hij had geen behoefte om zijn vreugde te verbergen en waarschijnlijk kon hij het ook niet; al heel vaak is waargenomen dat Ivantsjoek op emotionele momenten de macht over zichzelf verliest. Hij bonkte op de deur - gunde hij zich de tijd niet om zijn sleutel te zoeken of had hij er geen gekregen van zijn moeder? - brandend van ongeduld om met haar de vreugde te delen over zijn onverwachte ontsnapping naar remise in de zevende matchpartij tegen Joesoepov.

Ondanks zijn nieuwe positie als gezinsvader wordt Ivantsjoek algemeen als een kind beschreven. Er is veel tweeslachtigheid in de manier waarop over Ivantsjoek gedacht en gesproken wordt. Velen denken dat hij de enige is die het tegen Kasparov op kan nemen. Botwinnik, die het goed met Ivantsjoek voor heeft, denkt er zo over en Kortsjnoi, die een hekel aan hem heeft, heeft het ook gezegd. En dat Kasparov verslagen wordt, dat wil men wel, niet alleen omdat de nieuwe man altijd de sympathie van de schaakwereld heeft, maar ook omdat Kasparov zich in de internationale schaakwereld even despotisch gedraagt als Karpov vroeger in de Sovjet-Unie. Maar moet Ivantsjoek de nieuwe koning worden? Iemand die zich voor niets anders dan schaken interesseert, zelfs niet voor geld? Een kind dat de raarste dingen doet? Op Karpov en Kasparov valt het een en ander aan te merken, maar het zijn mannen van ijzer, waar de schaakwereld mee voor de dag kan komen. Maar aan de andere kant, Ivantsjoek is door en door fatsoenlijk. In een belangrijk toernooi heeft hij een keer in gewonnen stelling remise aangeboden, omdat hij in de tijdnoodfase te wild met de stukken gesmeten had. Een wereldkampioen waar geen kwaad bij zit, dat zou een aardige verandering zijn na het harde bewind van de laatste zestien jaar.

Het is nog niet zo ver. Vandaag moet Ivantsjoek twee partijen met beperkte bedenktijd tegen Joesoepov spelen, 60 zetten in 45 minuten, daarna steeds 20 zetten in 15 minuten. Wie is hier favoriet? Ik heb van niemand een duidelijk antwoord gehoord. Openingsvoorbereiding wordt heel belangrijk. Die van Ivantsjoek is ver superieur. De spanning is nog groter dan bij een gewone partij. Je kan niet zeggen dat Joesoepov stalen zenuwen heeft, maar vergeleken bij Ivantsjoek is hij een rots. Voor de toeschouwers is het een bijna sadistisch genoegen om naar de vluggertjes te kijken.

Nu de partij waardoor het zover gekomen is, de achtste matchpartij van donderdag. Joesoepov moest winnen, dat valt ook wel te zien aan de manier waarop hij zich in de aanval stortte.

Wit Joesoepov-zwart Ivantsjoek, achtste partij.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e2-e3 b7-b6 5. Lf1-d3 Lc8-b7 6. Pg1-f3 0-0 7. 0-0 c7-c5 8. Lc1-d2 c5xd4 9. e3xd4 d7-d5 10. c4xd5 Pf6xd5 11. Ta1-c1 Het systeem dat Joesoepov speelt wordt door de theorie als heel onschuldig beschouwd. Joesoepov laat zien dat er ook zonder theoretisch openingsvoordeel nog wel te spelen valt. 11...Pb8-c6 12. Tf1-e1 Ta8-c8 13. Te1-e4 Pc6-e7 14. Pc3xd5 Pe7xd5 15. Te4-h4 Alles voor de aanval. Als die mislukt komen de witte stukken geheel misplaatst te staan, maar dat kan hem op dit moment niet deren natuurlijk. 15...g7-g6 16. Tc1xc8 Dd8xc8 17. Pf3-g5 Lb4-e7 18. Dd1-g4 18. Txh7 Lxg5 19. Lxg5 Kxh7 20. Dh5+ zou slechts tot remise leiden. 18...Lb7-a6 Over deze zet dacht Ivantsjoek heel lang na. Waarschijnlijk is het niet de beste. Beter lijkt 18...f5. Na 19. De2 Lxg5 20. Lxg5 Pb4 gevolgd door Ld5 heeft zwart niets te vrezen en de aanvalspoging 19. Dh3 Lxg5 20. Txh7 blijkt na 20...Lxd2 een slag in de lucht. 19. Dg4-h3 h7-h5 20. Th4xh5 Een zeer fraai offer, diep berekend. Wit moest ook wel, er was geen weg terug. 20...g6xh5 21. Ld3-h7+ Kg8-g7 22. Dh3xh5

Zie diagram 1 22...Pd5-f6 Misschien nog niet de beslissende fout, maar wel een fout. Joesoepov zei na afloop dat hij na 22...Lxg5 23. Lxg5 f6 geen winst had gezien. Hij kan dan 24. Le4 Th8 25. Dg6+ Kf8 26. Lxd5 spelen, maar het is inderdaad de vraag of hij na 26...exd5 27. Dxf6+ Kg8 28. Dg6+ Kf8 meer heeft dan remise door eeuwig schaak. Op 29. Lf4 heeft zwart 29...Ke7 23. Pg5xe6+ f7xe6 24. Dh5-h6+ Kg7-h8 25. Lh7-f5+ Kh8-g8 Zwart heeft vast gedacht dat wit hier ook niet meer dan eeuwig schaak had. Met een opmerkelijke zigzag-manoeuvre komt wit echter in het voordeel. 26. Dh6-g5+ Kg8-h8 27. Dg5-h4+ Kh8-g8 28. Dh4-g5+ Kg8-h8 29. Dg5-h4+ Kh8-g8 30. Dh4-g3+ Kg8-h8 31. Dg3-h3+ Kh8-g8 32. Dh3-g3+ Kg8-h8 33. Dg3-h3+ Steeds zetherhaling om tijd te winnen. 33...Kh8-g7 34. Lf5xe6 Nu moet zwart de dame geven om mat te voorkomen. De stelling blijft moeilijk. 34...Dc8xe6 35. Dh3xe6 Le7-d8 En nu mist zwart, geschokt door de ontwikkelingen, zijn laatste kans. Met 35...Te8 zou hij een veel betere stukkencoördinatie krijgen. Wit staat dan beter, maar zwart zou goed terug kunnen vechten. 36. g2-g4 Tf8-e8 37. De6-f5 La6-c4 38. g4-g5 Zwart gaf op. 38...Pd5 zou een stuk verliezen en na bijvoorbeeld 38...Pg8 wint wit snel met 39. d5 gevolgd door 40. Lc3+ De beslissende partij tussen Short en Gelfand was ook sensationeel. Ik heb niet de tijd gevonden om haar te analyseren, maar het zal duidelijk zijn dat Short in het begin bijna onder de voet gelopen wordt. Gelfand heeft ongetwijfeld ergens een geforceerde winst gemist. 38. e5 lijkt een zenuwachtige zet, bedoeld om snel te winnen, waarmee wit de bruggen achter zich verbrandt, en van 39. Dh5 kan hetzelfde gezegd worden.

Wit Gelfand-zwart Short, achtste partij

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 d5 4. Pc3 Pbd7 5. Dc2 Le7 6. cxd5 exd5 7. Lf4 c6 8. h3 Pf8 9. e3 Pg6 10. Lh2 0-0 11. Ld3 Te8 12. Pe5 Ld6 13. f4 c5 14. 0-0 c4 15. Le2 Lb4 16. f5 Pf8 17. Lf3 Lxc3 18. bxc3 Ld7 19. g4 Lc6 20. Dg2 P8d7 21. g5 Pxe5 22. Lxe5 Pe4 23. Lxe4 dxe4 24. h4 Kh8 25. f6 g6 26. h5 Tg8 27. Kf2 Da5 28. Th1 Dxc3 29. Tae1 Ld7 30. hxg6 Txg6 31. Dxe4 Kg8 32. Dxb7 Dc2+ 33. Te2 Df5+ 34. Lf4 Tc8 35. Df3 c3 36. e4 Da5 37. d5 c2 38. e5 Tc3 39. Dh5 h6 40. e6 Le8 41. Lc1 Dxd5 42. e7 Zie diagram 2 42...Txg5 43. Lxg5 Df5+ 44. Ke1 c1D+ 45. Lxc1 Txc1+ 46. Kd2 Tc2+ 47. Kd1 Dd3+ 48. Ke1 Dg3+ 49. Kd1 Dd3+ 50. Ke1 Dc3+ 51. Kf2 Dd4+ Wit gaf op, hij wordt mat gezet.