Zwitserse franc naast dollar als vluchthaven

In de afgelopen twee weken (9 t-m 22 augustus) stond de valutamarkt eerst in het teken van de (verwachte) rentestap van de Bundesbank en vervolgens kwam zij in de greep van de coup in de Sovjet-Unie. Gisteren keerde de rust op de valutamarkt weer terug, na een aantal hectische dagen.

Het bericht over de staatsgreep, dat in de vroege ochtend van 19 augustus op de schermen verscheen, joeg de dollar in Europa aanvankelijk op tot een hoogtepunt van 2,06 gulden, maar 's middags werd door De Nederlandsche Bank alweer een lagere informatieve middenkoers vastgesteld (2,0485 gulden). De nervositeit bleef echter tot woensdagmiddag bestaan. Immers, de situatie in de Sovjet-Unie kon nauwelijks met enige zekerheid worden ingeschat.

Ook dit keer fungeerde de dollar als vluchthaven, maar daarnaast ook de Zwitserse franc en - in mindere mate - het Britse pond. De middenkoers die De Nederlandsche Bank gisteren voor de dollar vaststelde, week nauwelijks af van die van een week geleden, die net na de bekendmaking van de Duitse disconto- en Lombardverhoging werd geprikt.

Al wekenlang was op de markten gespeculeerd over deze rentestap die, geheel in strijd met de traditie, door diverse Bundesratleden zo ongeveer in het vooruitzicht was gesteld. De discussie in de markt spitste zich toe op de denkbare combinaties van disconto- en Lombardverhogingen. De consensus tegen 15 augustus lag bij een disontoverhoging met 1 procentpunt en een verhoging van de Lombardrente met 0,5 procentpunt en die mening zat aardig in de koersen verwerkt. Het was derhalve niet vreemd, dat de Duitse mark na de geringere stijging van het Lombardtarief (met 0,25 procentpunt) terrein moest prijsgeven aan de dollar.

De Amerikaanse munt zat al dagenlang in de lift, dank zij gunstige economische cijfers. De producentenprijzen (exclusief voeding en energie) stegen in juli met 0,2 procent en de detailhandelsverkopen in juli waren boven verwachting. Op vrijdag werd de positieve basis voor de dollar nog versterkt door gunstige industriële produktiecijfers. Het double-dip scenario - waarin de Amerikaanse economie na een aanvankelijk herstel terugvalt in een recessie - is door velen (voorlopig?) in de ijskast gezet.

Nu de rust in de Sovjet-Unie is teruggekeerd, verschuift de aandacht weer naar de economische en rentevooruitzichten. Door de markt wordt momenteel een verlaging van het Amerikaanse disconto verwacht, wat thans ook meespeelt bij de neerwaartse beweging van de dollar. Binnen het EMS veranderde er niet veel. De Duitse rentestap werd, in varianten, door Nederland, België en Denemarken gevolgd. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Iederland lieten hun tarieven, waarschijnlijk om conjuncturele redenen, ongewijzigd, evenals Italië en Spanje; de sterke positie van de valuta van laatstgenoemde landen liet dit toe. Peseta en lire zijn na de Duitse rentestap zelfs nog sterker geworden en de verwachting in de markt is, dat de Spaanse centrale bank binnenkort zelfs haar interventietarief zal verlagen.

Bron: Rabobank Nederland-Directoraat Financiële Markten