Russen en ex-Russen roepen vreselijke dingen over elkaar

BRUSSEL, 23 AUG. Het was een sensationele dag gisteren bij de kandidatenmatches in Brussel.

Alle partijen werden beslist. Karpov won van Anand en plaatste zich daardoor voor de halve finales. Het deed velen verdriet. Anand had zo goed gespeeld in deze match. Vijf keer had hij gewonnen gestaan, ook in de zevende partij, in tegenstelling tot wat ik aanvankelijk berichtte. Joesoepov won een schitterende aanvalspartij tegen Ivantsjoek. Bij hen staat het 4-4 en morgen of eventueel zondag moet de beslissing vallen in snelschaakpartijen. Short won een wilde partij van Gelfand en daardoor ook de match, met 5-3. Maar niet minder emotioneel dan de partijen waren de persconferenties na afloop, waarop Russen en ex-Russen de verschrikkelijkste dingen over elkaar zeiden.

Wat gevreesd werd gebeurde ook bij Karpov en Anand. Anand werd vanuit de opening verslagen. Hij had misschien een ander verdedigingssysteem moeten kiezen. Bijna twee weken lang hebben Karpovs secondanten op Anands Meraner-variant kunnen studeren. Nu kreeg Karpov groot voordeel na de opening. Misschien had Anand het nog kunnen redden, maar in een moeilijke stelling maakte hij een blunder waarna hij kansloos was.

Joesoepov had woensdag tot twee uur 's nachts naar de televisie gekeken en over de toestand in Rusland gepraat. Moet je je niet voorbereiden, vroeg zijn secondant Dvoretski. Nee, liever niet, hij was in een stemming waarin hij een schaakpartij als rust en ontspanning wilde beschouwen. Het was waarschijnlijk goed dat hij zichzelf niet door intensieve voorbereiding zenuwachtig had gemaakt. Gisteren won hij een prachtige partij, die ik morgen in de zaterdagrubriek zal tonen. Zaterdag spelen Ivantsjoek en Joesoepov twee partijen met beperkte bedenktijd: 60 zetten in drie kwartier, daarna steeds 20 zetten in een kwartier. Als het 1-1 wordt, moet het zondag nog eens over worden gedaan. Als de stand dan nog gelijk is wordt er geloot.

Bij Gelfand en Short zag het er ook lang naar uit dat er in het weekeinde gevluggerd zou moeten worden. Short werd totaal overspeeld. In de tijdnoodfase ging het mis met Gelfand. Short had zich in verloren positie zo goed mogelijk staande gehouden en merkte na de veertigste zet tot zijn verbazing opeens dat hij groot voordeel had.

Toen de persconferenties. Eerst Karpov. Het was moeilijker gegaan dan hij had gedacht, zei hij. Maar hoe kwam dat? Door het schandaal dat Kasparov zijn secondant Michail Goerevitsj had uitgeleend aan Anand. Anand wilde hij niets verwijten. Een groot talent, dat zeer sterk gespeeld had. Maar Kasparov en Goerevitsj hadden volstrekt immoreel gehandeld. Toen Anand. De enige verliezer die een persconferentie gaf. Hij leek vrolijk en ontspannen. Over de zaak Goerevitsj zei hij dat hij al lang met hem bevriend was en dat Kasparov er niets mee te maken had.

Toen wenste Goerevitsj zelf een verklaring af te leggen. Ik kort zijn woorden hier in, maar ik verteken ze niet, ze waren even scherp als ik ze hier weergeef. Goerevitsj: “Al een tijd lang vertelt Karpov allerlei lasterlijke verhalen over mij en Kasparov. Dat ik in Linares met opzet van Kasparov verloren zou hebben. Nu dat ik mijn vriend Anand niet zou mogen helpen. Wie is Karpov eigenlijk dat hij over moraal kan spreken? In 1987, een paar maanden voor de wereldkampioenschapsmatch in Sevilla, werd ik namens Karpov benaderd door de KGB-agent Feldman. Hij bood me 200.000 roebel als ik Kasparov zou blijven helpen, maar al zijn geheimen aan het Karpov-kamp door zou vertellen. Toen ik weigerde werd ik bedreigd. Met Dorfman hebben ze hetzelfde geprobeerd, zijn huis werd belegerd toen hij weigerde. Ik ben een vrij mens en help wie ik wil, dat zal Karpov met zijn bolsjewistische mentaliteit nooit begrijpen.” Een Engelse journalist merkte op dat Goerevitsj geen bewijs had dat Karpov zelf achter die omkopingspogingen zat. Toen kwam er een emotionele uitbarsting van Kortsjnoi, die alles had aangehoord. “Wat is dat voor idiotie, het is toch zo duidelijk als wat. Moet Karpov dan op heterdaad betrapt worden? Dat kan nooit. Hoeveel gevallen zijn er al niet geweest en hoeveel moeten er nog komen, voordat iedereen ziet dat Karpov een schurk is?” Een journalist van de New York Times kwam naar Kortsjnoi toe en zei dat hij het laatste woord niet goed verstaan had. “Is het dan zo moeilijk om me te begrijpen? Een schurk, a crook!” Een Belgische clubbestuurder zei beduusd dat hij de indruk had dat de Russen in Moskou vriendelijker tegen elkaar waren dan hier.

Wit Karpov-zwart Anand

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. Pb1-c3 e7-e6 5. e2-e3 Pb8-d7 6. Dd1-c2 Lf8-d6 7. Lf1-e2 0-0 8. 0-0 d5xc4 9. Le2xc4 Dd8-e7 10. a2-a3 De voorbereide nieuwe zet, die 10...c5 ontmoedigt wegens 11. dxc5 Lxc5 12. b4 10...e6-e5 11. h2-h3 Ld6-c7 12. Lc4-a2 Deze stelling is moeilijk voor zwart. Hij kan zich slecht ontwikkelen, want 12...exd4 13. exd4 gevolgd door 14. Te1 is niet bevredigend voor hem. 12...h7-h6 13. Pf3-h4 Tf8-e8 14. Ph4-f5 De7-f8 15. Pc3-b5 Lc7-b8 16. Lc1-d2 Dreigt 17. Lb4 16...a7-a5 17. d4xe5 Lb8xe5 18. f2-f4 Hierna moet zwart in veel varianten rekening houden met de wending Pxh6+ gxh6 Dg6+ 18...Le5-b8 19. Pb5-c3 Te8-d8 20. Ld2-e1 Pf6-h7 21. Le1-h4 Pd7-f6 22. Ta1-d1 Td8xd1 23. Tf1xd1

Wit staat duidelijk beter, maar zwart heeft zich goed verdedigd en na 23...Lc7 of 23...Lxf5 24. Dxf5 La7 zou de strijd nog open zijn. Zijn volgende zet is een blunder waarna het meteen afgelopen is. 23...Lc8-e6 24. La2xe6 f7xe6 25. Dc2-b3 Niet gezien. 25...Df8-e8 26. Pf5xg7 En dit waarschijnlijk ook niet. 26...De8-f7 27. Pg7xe6 Lb8-a7 28. Lh4-f2 Ta8-e8 29. Pe6-d4 Df7xb3 30. Pd4xb3 La7xe3 31. Lf2xe3 Te8xe3 32. Pb3xa5 Zwart gaf op.