Shamir twijfelt aan doorgaan van vredesconferentie

TEL AVIV, 22 AUG. Ondanks de terugkeer van Sovjet-president Michail Gorbatsjov naar Moskou betwijfelt de Israelische premier Yitzhak Shamir of de voorgenomen vredesconferentie over het Midden-Oosten in oktober zal plaatshebben.

Tijdens een rede in Jeruzalem sprak hij gisteravond de verwachting uit, dat de Sovjet-Unie voor dermate urgente binnenlandse problemen staat dat er minder aandacht voor de buitenlandse politiek zal zijn dan vóór de mislukte staatsgreep het geval was en de vredesconferentie daarom op een later tijdstip zal plaatshebben.

Niettemin is Shamir van mening dat de mislukte staatsgreep tegen Gorbatsjov geen invloed zal hebben op de vredesconferentie. Hij sprak de hoop uit dat de Sovjet-Unie thans een positievere rol in het Midden-Oosten zal spelen.

Shamir wekte de indruk in de eerste plaats te denken aan herstel van de in juni 1967 door Moskou verbroken diplomatieke betrekkingen met Israel. Jeruzalem heeft herstel van de diplomatieke betrekkingen als voorwaarde gesteld voor deelname aan een de door de VS en de Sovjet-Unie bijeen te roepen en voor te zitten vredesconferentie.

Shamir prees zichzelf gisteravond gelukkig dat hij tijdens de dramatische gebeurtenissen in Moskou als het graf had gezwegen. Aanvankelijk schreven en zeiden Israelische commentatoren, dat Shamir niet treurde om de val van Gorbatsjov omdat daardoor de vredesconferentie voor het Midden-Oosten op de lange baan zou worden geschoven. Toen gisteren reeds duidelijk werd dat de staatsgreep tegen Gorbatsjov op het punt van mislukken stond kwam de minister van bouwnijverheid, Ariel Sharon, nog uit voor een totale herziening van Israels vredespolitiek. Volgens hem was het Amerikaanse concept van een "nieuwe wereldorde' na de Golfoorlog door de staatsgreep in de Sovjet-Unie in elkaar gestort. Israel zou volgens hem onder deze voorwaarden dan ook niet moeten deelnemen aan de vredesconferentie over het Midden-Oosten. De terugkeer van Gorbatsjov naar Moskou heeft de basis aan deze opvatting weggenomen.

Israelische commentatoren zijn van oordeel dat de Amerikaanse president George Bush, wiens prestige door zijn onverbloemde steun aan Gorbatsjov verder is gestegen, de druk op Israel zal opvoeren om terwille van het slagen van de vredesconferentie concessies te doen. Jeruzalem hoopt dat de Amerikaanse diplomatie wegens de Palestijnse stellingname voor de junta tegen Gorbatsjov zich soepeler zal opstellen jegens Israels scherpe voorwaarden betreffende Palestijnse deelname aan het vredesproces.