Correspondent Novosti: vernieuwing van "de partij' onvermijdelijk

DEN HAAG, 22 AUG. Andrei Poskakoechin, sinds september vorig jaar chef van het twee man sterke bureau in Den Haag van het Sovjet-informatie-agentschap Novosti, zit er ontspannen bij. In de wetenschap dat Gorbatsjov de macht weer in handen had, heeft hij vannacht voor het eerst weer rustig kunnen slapen. De coup in zijn land is voorbij, van alle kanten bereiken hem felicitaties. “Ik had erop gerekend dat het een week zou duren, maar het ging toch nog veel sneller dan verwacht.”

In de Sovjet-Unie van 1991 is geen plaats meer voor een rechtse staatsgreep, daarvoor is de democratie te diep geworteld. Dat was ook de teneur van de artikelen die journalisten van Novosti in de Sovjet-Unie hebben geschreven, zegt de 33-jarige Poskakoechin. Als bewijs daarvan zwaait hij met een bundeltje Novosti-telexen. Novosti, dat sinds eind juli 1989 op commerciële basis werkt en onafhankelijk van het centraal comité van de communistische partij opereert, stond in de dagen na de coup aan de goede kant, is de boodschap van Poskakoechin.

Grote delen van de pers in de Sovjet-Unie hebben zich niet neergelegd bij de decreten van het Staatscomité onder leiding van Janajev. Het ontslag van een aantal journalisten van de staatstelevisie in de afgelopen dagen is daar een mooi voorbeeld van, vindt Poskakoechin. Zij weigerden te dansen naar de pijpen van de nieuwe machthebbers - volgens de Novosti-chef amateurs en misdadigers. Zij namen op staande voet ontslag en voegden zich bij het verzet in en om het Russische parlementsgebouw in Moskou. Ze maakten daar een film van negen uur lang, over het verzet, die binnenkort op de staatstelevisie zal worden uitgezonden.

Poskakoechin blijft ondanks de gebeurtenissen van de afgelopen dagen lid van de communistische partij. “Het is niet de bedoeling dat democraten als Sjevardnadze en Jakovlev uit de partij stappen. Die moeten juist blijven, terwijl de conservatieve leden de partij zouden moeten verlaten.” Het woord zuivering wil Poskakoechin niet in de mond nemen. “Dat is een term die uit het Stalin-tijdperk dateert.” Sommige partijleden zouden volgens hem uit eigen beweging moeten opstappen uit de partij. De CP heeft, zo zegt hij, de coup nadrukkelijk niet gesteund. Vernieuwing van de partij acht hij onvermijdelijk, als middel “om het welzijn van het volk te verbeteren”.

Poskakoechin noemt het achteraf fout dat Gorbatsjov zelf de meeste mensen heeft aangetrokken die zich in de afgelopen dagen tegen hem hebben gekeerd. “Enerzijds is dat gebeurd onder druk van de conservatieven, anderzijds wilde hij zelf ook naar oplossingen zoeken met andersdenkenden. Mag ik u herinneren aan de woorden van Joop den Uyl dat men als democratie kwetsbaar moet durven blijven.”

In de deuropening van het statige Novosti-pand aan de Nieuwe Parklaan in Den Haag geeft Poskakoechin op de valreep het laatste nieuws, rechtstreeks van de tv in de Sovjet-Unie die hij via een schotelantenne kan ontvangen. Van zijn hand maakt hij heel even een pistool om het denkbeeldige wapen vervolgens aan zijn hoofd te zetten. “Minister Pugo heeft zich geschoten, zelfmoord.”