Braden

In zijn bespreking (NRC Handelsblad, 14 augustus) van het tv-programma "Het grote heimwee', vraagt Sjoerd Hesselbach zich af, waar de jurist volkerenrecht dr. Du Buy de uitspraak van Churchill vandaan heeft - gedaan aan de vooravond van het bombardement op Dresden - "We zullen de vluchtelingen braden'.

Het ging bij dit bombardement nauwelijks speciaal om "vluchtelingen'. Men wilde onder meer voor de conferentie van Jalta de Sovjets imponeren door een stad in het Oosten van het Reich te treffen. David Irwin nu (The Destruction of Dresden, Corgi Books 1963) merkt op dat op 25 januari berichten in het Engelse pers verschenen omtrent de "vlucht' uit het Oosten, waarbij de Duitsers beweerd zouden hebben dat deze zonder problemen voor de Duitse steden (met name Berlijn) verliep. Bovendien staken op die dag de Sowjet troepen de Oder over en bedreigden Breslau. Dit alles zou Churchill geïnspireerd hebben tot een vraag aan de luchtmachtminister (Sir Archibald Sinclair) wat RAF Bomber Command zou kunnen doen "for basting the Germans in their retreat from Breslau'. Dat wijst dus eerder op militaire overwegingen dan op "vluchtelingen'. Overigens bewijst Irwin niet dat de persberichten over "vluchtelingen' Churchill mede inspireerden tot zijn vraag aan Sinclair.

In verband met de vraag van Hesselbach is het interessante het gebruik van het woord "basting' te bekijken. To baste betekent bedruipen met vet zoals bij het roosteren van vlees gebeurt. De verwondering van Hesselbach over dit spraakgebruik is terecht: Max Hastings (Bomber Command, Pan Books 1979) vermeldt dezelfde episode, maar citeert dat Churchill vroeg wat Bomber Command zou kunnen doen "to blast the Germans in their retreat from Breslau'. Dat spraakgebruik - to blast betekent in stukken rijten door explosies - is heel wat waarschijnlijker. Al met al lijkt het me duidelijk dat de misleidende opmerkingen van Du Buy gebaseerd zijn op een zetfout en weinig imponerende research.

Kennelijk moesten de "vluchtelingen' terwille van het Tros programma op deze wijze figureren. Men bedenke overigens dat het bombardement op Dresden alleen maar qua schaal misdadiger was dan het neerstrooien van V-wapens op London door de Duitsers zoals in die tijd nog gebeurde.