Onduidelijkheid over reis Lubbers naar Sovjet-Unie

DEN HAAG, 21 AUG. Mag minister-president Lubbers nu wel of niet namens de EG naar de Sovjet-Unie, op ziekenbezoek bij de afgezette president Gorbatsjov? Het lijkt erop dat dit reisje naar de Krim zijn neus voorbij gaat. De Franse minister Roland Dumas, die tijdens een persconferentie in Den Haag gisteren dit voorstel van zijn president onthulde, heeft het blijkbaar ingeslikt voordat hij het formeel aan zijn EG-collega's voorlegde.

Minister Van den Broek kon later dan ook tijdens de afsluitende persconferentie verklaren “zich niet bewust te zijn” van zo'n voorstel. In officieuze vorm moet het hem wel bereikt hebben, getuige de uitlatingen van een hoge ambtenaar: “We hebben er hartelijk om gelachen en heel wat grapjes over dat plan gemaakt. We zagen Lubbers al samen met minister De Vries afreizen om tegelijkertijd de WAO-problemen te kunnen blijven behandelen.”

In de schriftelijke slotverklaring staat wel de opdracht aan "the presidency' om contact op te nemen met Gorbatsjov en de zijnen “om zich te verzekeren van hun welbevinden en van hun vermogen hun rechten en vrijheden volledig uit te oefenen”. Het is echter niet de bedoeling dat iemand naar Gorbatsjov gaat. “Het sturen van een minister of regeringsleider naar de Sovjet-Unie zou nu juist door de nieuwe machthebbers kunnen worden uitgelegd als een vorm van erkenning. En dat willen we absoluut niet”, aldus een bij de besprekingen betrokken diplomaat. De Britse minister Hurd deed daarover gisteren de hardste uitspraken in de vergaderzaal.

De Nederlandse ambassade in Moskou probeert nu in opdracht van Den Haag in contact te komen met Gorbatsjov en zijn naaste medewerkers. Zodra dat lukt - en die kans wordt klein geacht, aangezien de Amerikanen er tot nu toe ook niet in zijn geslaagd - wordt verbinding gelegd met Den Haag om dit gesprek “op hoger niveau” verder te kunnen voeren. Wie dat is, Van den Broek of Lubbers, wordt in het midden gelaten. Of ook Nederlandse diplomaten naar de Krim zijn afgereisd, de vermoedelijke verblijfplaats van Gorbatsjov, is evenmin bekend gemaakt.

Dat minister Dumas het plan van zijn president heeft ingeslikt, hoeft inmiddels niet te betekenen dat het definitief van tafel is. Vrijdag is Mitterrand zelf in Den Haag op de informele EG-top. Hoge ambtenaren in Den Haag hebben signalen uit Parijs opgevangen dat het voorstel best eens terug zou kunnen komen uit Mitterrands mond zelf. Als het dan ten minste nog nodig is.