EG-actie

DE NIEUWE OOSTPOLITIEK van de Europese Gemeenschap wordt danig op de proef gesteld nu de Sovjet-Unie het toneel is van een staatsgreep met zand in de wielen.

De eerste stap was snel genomen en eendrachtig veroordeelden de EG-ministers van buitenlandse zaken gisteren de coup in de Sovjet-Unie. Gorbatsjov, architect van het "Europese Huis', mentor van de vrijheid voor Midden-Europa en persoonlijke vriend van een aantal Europese leiders, moet terug. Ter onderstreping van deze eis schortte de EG haar beperkte technische hulpprogramma aan de Sovjet-Unie op.

De EG beschikt niet over veel meer pressiemiddelen om de constitutionele orde in de Sovjet-Unie te herstellen, maar de Gemeenschap kan wel snel stappen nemen ter ondersteuning van de voormalige satellietstaten van de Sovjet-Unie in Midden-Europa. De ministers van buitenlandse zaken besloten de slepende onderhandelingen over de associatieverdragen met Polen, Tsjechoslowakije en Hongarije te versnellen en de hulp aan Roemenië, Bulgarije en Albanië te vergroten. Nu de Sovjet-Unie, ongeacht de wending die de staatsgreep zal nemen, afstevent op een situatie van binnenlandse chaos, moeten deze landen zo nauw mogelijk aan de Europese Gemeenschap worden gebonden.

De herstelde democratieën van Midden-Europa zijn nog niet ingebed in een nieuw veiligheidsstelsel en liggen ingeklemd tussen een ingestorte Sovjet-economie en een afhoudende Westeuropese markt. Als de nieuwe machthebbers in de Sovjet-Unie - voorzover ze aan de macht zijn - revanchistische gedachten zouden hebben om ook de ontwikkelingen naar een markteconomie in de oude satellieten terug te draaien, dient de EG dat te voorkomen. De EG moet daarom de integratie van Polen, Hongarije en Tsjechoslowakije in de Europese markteconomie versnellen door de grenzen open te stellen voor de export van landbouwprodukten, textiel en andere goederen uit deze landen.

EEN JAAR na de Golfcrisis waarin de Gemeenschap maar niet tot een geloofwaardige opstelling kon komen, toont de crisis in de Sovjet-Unie dat de EG tot grotere eendracht op het gebied van buitenlands beleid in staat is. Dat verplicht de EG om haar Oostpolitiek ten aanzien van de ex-communistische landen gestalte te geven door politieke woorden om te zetten in economische daden.