Praag is niet onder de indruk

PRAAG, 20 AUG. Met de rug naar Moskou beleefde Praag gisteren de ondergang van zijn bevrijder, Michail Gorbatsjov. Elders in de wereld mocht sprake zijn van ongerustheid, opwinding of andere vormen van emoties - in Praag ging de vakantie voort en de dramatische "Wende' in het Kremlin vermocht daar geen plotseling einde aan te maken.

In alle rust incasseerden de ingezetenen van de Tsjechoslowaakse hoofdstad gisterochtend het bericht van Gorbatsjovs einde. Demonstranten meldden zich niet. De regering zweeg. Op het Wenceslausplein bleven de toeristen het straatbeeld bepalen. De Tsjechen serveerden hun hotdogs zoals ze de hele zomer al doen.

Een eerste teken van opwinding werd gisteren rond elf uur opgemerkt bij de universiteit, waar deze dagen een vredige vakantierust heerst. De activiteiten werden er korte tijd stopgezet voor de mededeling van Gorbatsjovs afzetting. Jammer, vonden de nog aanwezige studenten het, oneerlijk ook, onrechtvaardig wellicht. “Maar nadien ging iedereen gewoon weer werken. Alsof er niets was gebeurd”, zei een student gisteravond in een bierhuis. “De studenten die er nu nog zijn moeten veelal voor september een studie-onderdeel afronden. Daarom zijn ze niet met vakantie. Maar toch. Er is in Moskou niet zomaar iets gebeurd, er is een groot man neergehaald; ik vind het dan wel erg mager zoals wij erop reageren.”

Ook president Havel sloeg in zijn eerste verklaring, even na het middaguur, geen dramatische toon aan. De bevolking hoefde zich geen werkelijke zorgen te maken, zei hij. Het Tsjechoslowaakse afscheid van het communisme, van de angstige maatschappij onder Husak, is onomkeerbaar. De internationale steun is zo groot dat geen KGB-chef of Janajev daar nog verandering in kan brengen. Later gisteren kreeg Havel van president Bush de verzekering dat de VS pal staan voor de Tsjechoslowaakse onafhankelijkheid.

Pas toen later op de dag minister Kraus van financiën een verklaring uitgaf kwamen de Tsjechoslowaken enigszins in beweging. Kraus meldde tussen neus en lippen door dat de benzinevoorraad in het land nog voldoende was voor twee weken, waarna het storm liep op de tankstations. De Tsjechoslowaken zijn voor hun benzine goeddeels van de Sovjet-Unie afhankelijk.

Een aantal van de avondbladen bleek vervolgens het nieuws uit het Kremlin nog niet te hebben opgepikt.