"Niemand wilde helpen bij opzetten boerderijen'

ROTTERDAM, 19 AUG. “We zijn steeds verbaasd geweest dat niemand vanuit de regio's rondom Moskou wilde meewerken aan ons project voor 80 nieuwe boerderijen.” Divisiemanager W. Gunnink van het Nederlandse ingenieursbureau Euroconsult kan het verloop van één van de grootste projecten van het Nederlandse bedrijfsleven in de Sovjet-Unie beter plaatsen na het bericht van de val van Gorbatsjov.

Euroconsult moest boeren halen uit perifere regio's omdat geen enkele agrariër in een straal van 150 kilometer rond Moskou bereid was deel te nemen aan het "pilot-project' dat het begin van het einde zou moeten worden van de traditionele coöperatieve Sovchoz- en Kolchozboerderijen. Al weken geleden vertrouwden zij de politieke situatie niet.

Gisteren zijn twee ingenieurs van Euroconsult vertrokken naar Moskou om een studie te verrichten naar de Sovjet-landbouw, het tweede project van Euroconsult in de Sovjet-Unie. Dit project wordt betaald door de Oosteuropese ontwikkelingsbank. Gunnink belde vanochtend met de agent in Moskou en die stelde hem gerust. “Ze lopen nog vrolijk op straat. Er zijn absoluut geen problemen”. Wanneer de Oosteuropese ontwikkelingsbank geen bezwaar heeft, zal Gunnink adviseren het project door te laten gaan.

Gunnink maakt zich echter wel zorgen om het veel omvangrijkere boerenproject, waar tientallen ingenieurs van Euroconsult bij zijn betrokken. “Het is een voor Russische begrippen revolutionair project en als ik dan hoor dat de directeur van de staatsbedrijven bij de coup betrokken is, dan moet ik vrezen voor de voortgang”.

Het boerenproject wordt in opdracht van de Russische Republiek van Jeltsin uitgevoerd. De Russen hadden na een uitvoerige studie gekozen voor het Nederlandse systeem van door families geleide boeren bedrijven.

Uit politieke overwegingen wil Gunnink niet zeggen hoeveel geld met het project is gemoeid, maar zeker is dat er miljoenen harde dollars door de Russische republiek naar het Nederlandse ingenieursbureau zijn gevloeid. Het Nederlandse ministerie van Landbouw en Visserij heeft aan het project meegewerkt door de opleiding en verblijfskosten voor zijn rekening te nemen. Inmiddels zijn 30 gezinnen uit de Sovjet-Unie in Nederland te gast geweest. Binnenkort zou een nieuwe lichting Russische boeren naar Nederland komen.

Gunnink heeft geen concrete aanwijzingen voor tegenwerking, maar hij vond een aspect van het plan vreemd verlopen. “Wij hebben in het Russische district Zagorsz (in een straal van 150 kilometer van Moskou) grote vergaderingen belegd om aan de mensen van de Sov- en Kolchozen uit te leggen wat de plannen waren. Tot onze verbazing werd er laatdunkend gereageerd. Zij verzekerden ons dat het nooit zou kunnen lukken. Ze hadden al zoveel tegenwerking van de overheid gehad.”

De negatieve indruk die Gunnink kreeg bleek juist. Uiteindelijk wilde er geen enkele boer uit Zagorsz deelnemen aan het plan van Euroconsult. Dankzij bemiddeling van een nieuwe boerenorganisatie Akkor, die door de Russische republiek uit de grond was gestampt, kwamen er kandidaten uit andere districten voor de moderne boerenbedrijven van Euroconsult.

Gunnink heeft verder nooit het idee gekregen dat hij bewust werd tegengewerkt. “Wij weten vertragingen altijd aan onervarenheid van Akkor”.