Israel roept de Arabieren op vredesproces voort te zetten

TEL AVIV, 19 AUG. De Israelische minister van buitenlandse zaken, David Levy, heeft vanmiddag een beroep op de Arabische landen gedaan om het vredesproces niet af te remmen als gevolg van de dramatische gebeurtenissen in de Sovjet-Unie.

“Israel heeft ingestemd met de vredesconferentie onder auspiciën van de VS en de Sovjet-Unie. Ik hoop dat de landen in het Midden-Oosten zullen begrijpen dat vrede in de allereerste plaats hun belangen dient”, zei hij. “Ik hoop dat wat er in de Sovjet-Unie plaats heeft geen hindernis zal blijken te zijn op de weg naar vrede”.

De minister van landbouw, Raful Eitan, van de nationalistische Tsomet-partij liet zich vanmorgen aanzienlijk pessimister uit en voorspelde een “negatieve invloed” van de staatsgreep tegen Gorbatsjov op het beleggen van de vredesconferentie voor het Midden-Oosten in oktober.

Eitan was een van de drie ministers die tegen een positief Israelisch antwoord stemden op de voorstellen van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, inzake de vredesconferentie.

Vooraanstaande Israelische commentatoren zijn van mening dat de ontwikkelingen in de Sovjet-Unie in de kaart spelen van de vertragingstaktiek van premier Yitzhak Shamir met betrekking tot het vredesproces.

De val van Gorbatsjov ondergraaft volgens deze commentatoren de verstandhouding tussen de Sovjet-Unie en de VS over het Midden-Oosten. Zij verwachten dat de vredesconferentie in het gunstigste geval op de lange baan zal worden geschoven en pas weer actueel zal worden als de nu zwaar getroffen vertrouwensrelatie tussen de VS en de Sovjet-Unie is hersteld.

Volgens een betrouwbare Palestijnse waarnemer in Oost-Jeruzalem is de Palestijnse bevolking “erg blij” over de val van Gorbatsjov. “De Palestijnen hebben het gevoel dat zij de steun herwinnen van één van de twee supermogendheden en niet meer alleen tegenover de VS en Israel zullen staan”.

Het Israelische kabinet heeft zich vanmorgen in een spoedzitting beraden over het effect van de staatsgreep in de Sovjet-Unie op de de laatste tijd sterk teruggelopen massa-immigratie uit de Sovjet-Unie. Volgens radio Israel zijn geheime plannen beraad om aan de onstane noodsituatie het hoofd te bieden. Minister Levy sprak vanmorgen de hoop uit dat de Sovjet-grenzen niet voor de Russische joden zullen worden gesloten en dat Moskou het belang van het recht op emigratie naar Israel blijft inzien. Israelische immigratie-autoriteiten verwachten dat 60.000 Russische joden die in het bezit zijn van geldige uitreispapieren met spoed naar Israel zullen komen. “Het enige wat we nu kunnen doen is allereerst voorbereidingen voor een noodsituatie in Israel te treffen en nieuwe prioriteiten aan te geven want het zou zeer goed zo kunnen zijn dat binnenkort een groot aantal joden (...) hier zal aankomen”, aldus Uri Gordon van het immigratie-bureau.

Het nieuws over de staatsgreep tegen Gorbatsjov ging vanmorgen als een schokgolf door de gemeenschap van ruim 300.000 Russische joden die de laatste anderhalf jaar naar Israel zijn gekomen. In vraaggesprekken spraken velen hun angst uit over het lot van in de Sovjet-Unie achtergebleven familieleden.

De telefoonlijnen vanuit Israel naar de Sovjet-Unie zijn sedert vanmorgen overbelast. Ook de Israelische beurs heeft vanmorgen scherp op de omverwerping van Gorbastjov gereageerd. De aandelen zakten met 12 procent.