Masa Spaan (16) en Dorothee Haenchen (17) zijn ...

Masa Spaan (16) en Dorothee Haenchen (17) zijn met het Nederlands Jeugd Strijkorkest en dirigent Roland Kieft in Schotland. Zij nemen deel aan het International Youth Festival dat door de gemeente Aberdeen wordt georganiseerd. Het festival bestaat uit concerten, workshops en wedstrijden. Dit jaar nemen orkesten en toneel- en dansgroepen uit 15 landen deel. Het Nederlands Jeugd Strijkorkest zal op 25 augustus ook tijdens de Amsterdamse Uitmarkt te horen zijn.

Donderdag 8 augustus (Masa)

Vandaag vroeg op, om de file bij de douche te vermijden. Na het ontbijt gingen we met een "echte' dubbeldekker naar de "rehearsal'-zaal. Hoewel we gisteren nog een groepsrepetitie hadden, was het wel weer even wennen toen we daar met z'n allen zaten. We hebben weer eens grondig "schoongemaakt' zoals Roland het altijd noemt.

Om 12 uur te voet naar "Central-Refectory' om te lunchen en natuurlijk een "Aberdeen International Youth Festival T-shirt' te kopen, waar we de rest van de middag mee liepen te pronken. 's Middags op de repetitie waren de meesten wat moe en sloom, maar de mensen die bij de repetitie binnenliepen, bleken toch nog verrast te zijn. Ze vonden het orkest "wonderful' en waren "very impressed'.

Na het avondeten ging het Vice Versa Kwartet, bestaande uit de orkestleden Nynke, Janneke, Rogier en Teije in een chique Daimler naar een Lord en zijn vrouw in Monymusk om daar een concert te geven. Gelukkig had de Lord nog een paar zwarte schoenen achter de hand, want de cellist Teije had de zijne vergeten en had anders op zijn afgesleten knalgroene all-stars een concert moeten geven. Het is vast niet de laatste keer dat hij iets vergeet.

De meeste andere orkestleden gingen naar "Mitchell Hall', waar het Iceland String Orchestra speelde. Voor de pauze speelden zij de suite van Janácek en de Kammersinfonie voor strijkorkest van Shostakovitsj. Misschien waren we moe van de eerste dagen, maar het boeide ons niet zo, ondanks de dirigent met z'n "wapperende' handen. Na de pauze werd de Serenade van Bernstein gespeeld, wat we wel heel goed vonden, vooral de soliste. Thuisgekomen hoorden wij dat Daniel Rowland, onze solist door de 1ste ronde van het "Skene Award'-concours is gekomen, waar hij al heel blij mee is. Zaterdagochtend om 8.57 uur moet hij in de 2de ronde spelen.

Vrijdag (Dorothee)

Om 8.30 uur werd het hele NJSO met gevulde maag (zo stond het op ons informatiebord) in de tv-ruimte van het "Wavel-House', ons slaap- en woonhuis, verwacht. Tijdens deze dagelijkse meeting krijgen wij de belangrijkste mededelingen van de dag te horen. Vandaag werd o.a. een brief voorgelezen van Kees Olthuis, componist van een van de werken die nu op ons programma staan. Hij zou voor een concert hier naar toe komen, maar dat is wegens zijn eigen concerten niet mogelijk. Voordat we met de bus naar onze repetitieruimte gingen werd een aantal foto's van het orkest gemaakt. We hadden daarom weer onze orkesttruien aan, die we ter gelegenheid van dit festival hebben gekregen.

Om 9.30 uur begon onze repetitie. We werkten hard en precies. In de pauze moesten de 1ste violen "nablijven': ze kregen 10 minuten privé-repetitie van Roland.

Om 12.00 gingen Dorothee en Eke naar een lunch met de festivaldirectie en andere belangrijke personen uit Aberdeen. Zo'n lunch is altijd een goede gelegenheid om reclame te maken voor de eigen optredens en ook om kennis te maken met vertegenwoordigers van andere groepen. Intussen was het kwartet naar de Art Gallery vertrokken, waar ze een lunchconcert mochten geven.

De 1ste-violengroep probeerde nog een groepsrepetitie te houden, maar het mocht niet want de begeleiders vonden dat we toch ook goed moesten beseffen dat we in Schotland zijn en dus maakten wij een tocht naar de ruïne van een duizend jaar oud kasteel dat nog door Cromwell is belegerd, omdat daar de kroonjuwelen van de Schotse koningen lagen.

Tijdens de tussenstop in Stonehaven raakten we vier mensen kwijt, maar nadat de bus enkele rondjes had gereden, vonden we ze weer terug. Bij het kasteel aangekomen (met heel mooi weer) hadden we prachtig uitzicht over de Schotse kust met z'n rotsen en steenstranden. In het kasteel vond er een metamorfose plaats van enkele orkestleden (en de dirigent!) in spoken. We konden ons hier allemaal prima uitleven.

Om 17.30 uur kwamen we terug op Hillhead. Er was nog net genoeg tijd om te eten, want om 18.45 uur vertrok de bus naar de voorstelling van de musical "Grease', waar bijna het hele orkest naar toeging.

Nu is het 22.30 en iedereen is net teruggekomen, óók de lawaaierige Amerikanen! Ik hoop dat het gauw rustig wordt, want wij hebben morgen een heel vermoeiende dag en daarvoor moeten we uitgerust zijn.

Zaterdag (Masa)

Meteen na het ontbijt naar Edinburgh. Eerst Daniel ophalen bij Kings College waar de tweede ronde van de Skene Award plaatsvond. ""Het ging lekker'', zei Daniel.

Na anderhalf uur begon de bus opeens heen en weer te slingeren. We konden nog net op tijd een parkeerplaats bereiken: we hadden "panne'. De as van de wielen was kapot, waardoor het wiel siste en dampte en wat rubber van de band wegsmolt. Rogier, een van de altisten die voor BBC 3 interviews maakt over gebeurtenissen rond het festival, nam het sissen en piepen wiel op, dus zult u over enige tijd onze sissende band op de radio kunnen horen. Men besloot dat er een nieuwe bus moest komen. We boften met het weer en iedereen plofte onmiddellijk neer in het gras om te eten, met de Evening Express. Daar stonden we vandaag in. Zo was het wachten geen enkel probleem.

Bij aankomst in Edinburgh waar we het Festival of British Youth Orchestras zouden openen, bleek dat de reis zes uur geduurd had: 2 x zolang als gepland! Gelukkig zorgde festivaldirecteur Carol Main meteen voor frisdrank. Veel tijd om te repeteren was er niet meer. Er tussendoor kwam het telefoontje dat Daniel in de finale van de Skene Award was gekomen. Om vijf uur was er een officiële ontvangst, met mensen uit diplomatieke kringen uit allerlei landen.

Daarna concert. Eerst het concert no 4 in G van Graaf Unico van Wassenaer. Gezien de omstandigheden ging dit redelijk, evenals de Serenade van Kees Olthuis. In het "Concerto Academico' in d minor van Vaughan Williams was het orkest een beetje rommelig, maar Daniel speelde de vioolsolo prachtig. En helemaal wanneer je bedenkt dat hij het in drie weken instudeerde, aangezien Sonja van Beek, die eerst zou gaan, een ontsteking aan haar schouder kreeg. "Strijkersserenade' van Tsjaikovski volgde na de pauze. Vooral het derde deel, "Elegie', ging heel goed. Dat hebben we nog nooit zo mooi gespeeld. Het was dit keer zoals het hoort: het hoogtepunt van de hele serenade. Nadat Roland onder luid applaus het podiumtrappetje een aantal keren had beklommen, speelden we een toegift, "Arrival of the Queen of Sheba'. Roland zette ons aan de gang en liep toen de zaal in om te laten zien dat we ook zonder dirigent mooi kunnen spelen (nou, ja!). Het was in ieder geval heel leuk. In de bus terug naar de campus werden de laatste kaarten voor Sonja verzameld: volgende week krijgt ze 30 kaarten thuisgestuurd. De terugreis ging snel. Dit keer zonder "panne'.

Zondag (Dorothee)

Echt lang uitslapen konden we niet omdat bijna het hele NJSO mee wilde spelen in het festivalorkest. Dit orkest bestaat uit leden van de hier aanwezige orkesten. Het staat onder leiding van de Chinese dirigent En Shao. De groepsrepetitie begon om 11.00 uur. Het was voor velen een grote terleurstelling: velen twijfelden of ze het wel aankonden. Na de repetitie waren zelfs hier en daar tranen te zien. Tijdens de lunch probeerde Roland iedereen over te halen het toch te proberen.

's Middags ging bijna iedereen naar de tuttirepetitie. Het kwartet speelde om 11.00 in St. Mary's Church, waar ook een paar van ons heen gingen. Ze kwamen allemaal erg vrolijk terug: het scheen een opgewekte kerkdienst te zijn geweest. Toen ze de anderen van het NJSO tegenkwamen schrokken ze een beetje van de trieste stemming.

Nu komen we net terug van een groepsgesprek met Roland i.v.m. de moeilijkheden die de meesten van ons hadden met de manier van werken in het festivalorkest. We zijn gewend om onze partijen goed te kennen, maar omdat het programma in verhouding met de reptitietijd veel te moeilijk voor ons is, zullen we de partijen niet zo goed kunnen spelen als we dat zouden willen. Roland probeerde ons duidelijk te maken, dat we met zulke dingen moeten leren leven en dat proberen de meesten ook. Ik hoor overal om mij heen studeren.

Maandag (Masa)

Lange nachtrust gehad en ook vroeg opgestaan om nog even te kunnen studeren. Het festivalorkest was vandaag al veel leuker. De tranen van gisteren waren vergeten en het gat, waarin we waren gegooid leek minder diep. En Shao, de dirigent, was er vandaag voor het eerst. Komische man om te zien soms en uiterst vriendelijk. Nu je goed oplette bleek dat de leden van het Milwaukee Youth Symphony Orchestra (VS) en de Reykjavikken er eigenlijk net zoveel moeite mee hadden als wij, maar voor we dat door hadden! Bijna de hele ochtend werd Shostakovitsj gerepeteerd, wat niet zo best ging, omdat wij die partijen nog niet hadden kunnen studeren. Gelukkig viel dit met al die toeterende en hard spelende Amerikanen om ons heen niet zo op. En hoewel het een hele opgave is, is het een leuke ervaring om het reilen en zeilen in zo'n internationaal symfonie-orkest mee te maken. Er is niemand die er achteraf spijt van heeft.

's Middags NJSO-repetitie in Mitchell Hall, waar we o.a. Olthuis nog eens goed doornamen. We maakten van een goed stuk werk een perfect stuk, in de woorden van Roland. Vervolgens met de bus naar Hillhead, waar we snel wat aten. Aangezien het eten vandaag iets minder lekker was aten we vooral toetjes.

Omgekleed gingen we naar Mitchell-Hall, waar om 19.30 uur ons concert begon, met hetzelfde programma als in Edinburgh. De hele zaal zat vol en het concert ging heel goed. Van Wassenaer was mooi, Olthuis was spannend en Daniel speelde prachtig in Vaughan Williams. De zaal joelde en stampte en men spreekt na deze avond over "The Man, Daniel!'. Tsjaikovski ging ook heel goed en de toegift had weer succes. Iedereen was laaiend enthousiast en de Milwaukees klapten zelfs vanuit hun bus toen we naar buiten kwamen. In de bus kreeg Daniel van ons een luid applaus en er werden allerlei liedjes gezongen. De bus stond nog net niet op kantelen.

We kregen van een firma die dit concert sponsorde een mooi boek over Schotland en het Vice Versa Kwartet loopt met baseballpetjes op, die ze vandaag na hun lunchconcert bij een oliemaatschappij kregen. Nu zit iedereen beneden in de bar en de disco. De verjaardag van één van de Reykjavikken wordt gevierd. Roland, Daniel en Esther, onze begeleidster vanuit de festivalorganisatie, zijn naar een speciale receptie voor de leiding. Een enkeling slaapt al (23.30 uur), maar dat zullen er niet veel zijn: de meesten zijn te goed in de stemming.

Dinsdag (Dorothee)

Maar het leven gaat gewoon door want vanmorgen begonnen de repetities van het Festival- en het Repertoire-orkest. Wie niet in het Festivalorkest zit kan in het Repertoire-orkest spelen. Dit orkest repeteert o.l.v. verschillende gastdirigenten maar geeft geen uitvoering.

In de bus kwam weer de stemming van gisteren naar boven: iedereen begon te zingen. Daarna het serieuze werk: een strijkers-repetitie voor de 5de Symphonie van Shostakovitsj. Na de pauze werd de rest van het programma gerepeteerd.

Om 18.30 uur vertrok de fanclub van Daniel Rowland, het NJSO dus, naar Mitchell Hall om naar Daniel te luisteren die vanavond de finale van de Skene Award speelde. Er was een fantastische stemming in de uitverkochte zaal, want elke deelnemer had z'n eigen supporters meegebracht. Toen de uitslag kwam was dàt gebeurd wat wij allemaal zo zeer gehoopt hadden: Daniel won de Skene Award. Hij kreeg ook de publieksprijs. De hele zaal was gevuld met gillende stemmen en niet alleen van het NJSO. (""We did it!'') Wij waren allemaal zo blij alsof wij het zelf gedaan hadden. In deze enthousiaste stemming had bijna niemand gemerkt dat het kwartet 's middags de 2de ronde van de kamermuziekcompetitie bereikte. Dat is op zich al geweldig maar nog verbazingwekkender aangezien vlak daarvoor het instrument van één van de leden kapot was gegaan. David was zo aardig het zijne even uit te lenen.

Op dit moment is het 22.30 uur en wij zijn allemaal in feeststemming. Roland heeft ons dringend verzocht om met het feest toch nog even te wachten en zo vroeg mogelijk naar bed te gaan, want we hebben morgen een zware dag. Ik heb het gevoel dat niet iedereeen geluisterd heeft: de gevolgen merken zij morgen wel.

Woensdag (Masa)

Voor het eerst met Milwaukees ontbeten en daarna snel naar "Elephant Hall' voor het Festivalorkest. De dirigent was teleurgesteld: hij vond dat er te weinig van zijn aanwijzingen van gisteren was onthouden.

Het Vice Versa Kwartet kreeg vandaag als voorbereiding op de halve finale van morgen hun laatste les van iemand van het Edinburghkwartet. Tussen de middag heb ik kennisgemaakt met de directeur van het festival, mevrouw Nicola Wallis. We namen ook nog een kijkje bij de administratie, maar de festival-administrateur, mevrouw Anne Gallacher, konden we niet vinden. Leuk dat deze administratie, die zo goed werkt en voor ons allemaal zo'n fantastisch festival oplevert, er zo eenvoudig uitziet. 's Middags met de bus naar het dorp Banff, waar we in St. Mary's Church ons laatste concert gaven. De sfeer van deze avond was heel anders dan maandag. Het was koud en er zaten niet zoveel mensen in de zaal. Maar het spelen ging goed.

Terug op Hillhead hadden we in één van de "strijk' kamers een "illegaal' feestje ter ere van de geweldige prestaties van Daniel. Om 24 uur werd ook alvast het verjaardagsfeestje van Sarah (cello) gevierd die vandaag (inmiddels 15 augustus) zestien is geworden. Tijdens één van zijn toespraken maakte Roland bekend, dat we binnenkort weer een cd gaan maken.