Bij de loting van de kandidatenmatches in ...

Bij de loting van de kandidatenmatches in Brussel, waar bepaald werd wie er in de eerste ronde wit zouden hebben, moesten de spelers een witte of zwarte miniatuur pisbak uit een doosje halen.

Ze waren nogal verbaasd. Verdiept als ze plegen te zijn in hun studie van zwakke velden en vergiftigde pionnen, beseften lang niet alle deelnemers welke gevolgenrijke gebeurtenis uit de geschiedenis van de moderne kunst hier nagespeeld werd. Het was een eerbetoon aan de kunstenaar-schaker Marcel Duchamp, die in 1917 in New York een omgekeerd urinoir op een tentoonstelling neerzette. Zijn vriend de componist John Cage las in Brussel een gedicht voor. Aan de typografie valt hopelijk te zien dat het niet alleen een eerbetoon was aan Marcel Duchamp, maar ook aan de Brusselse sponsor, die er erg blij mee was.

play both Sides of the game that is What he taught the game Is never won until it is Finally losT

he waS marcel duchamp you could say his Way of beIng an artist became our way oF finding how To live in the twentieth century

another thing he Said Was artIsts should go underground he must have meant that way they'll Find air some inspiraTion

kaSparov Won he's becomIng the loser we're here this is our way oF knowing how iT'll happen

Minder blij was die sponsor met de afwezigheid van de Nederlandse televisie bij dit evenement. Het schijnt te komen doordat de vereiste smeergelden niet zijn betaald. Ik wist helemaal niet dat het zo toeging. Je kan jezelf als een zwartgallige cynicus beschouwen, maar voor iemand die echt weet hoe het in de wereld gaat ben je toch een naïeve dwaas. Maar ter zake. Wat zal ik uit de hoorn des overvloeds die hier in Brussel wordt uitgestort voor u tevoorschijn halen? Hoewel in de match tussen Ivantsjoek en Joesoepov de toekomst van de schaakwereld in het geding is wil ik het hier over Karpov en Anand hebben, want in hun match gebeurde iedere dag iets sensationeels. In de eerste partij liet Karpov de winst lopen, in de tweede partij Anand. Egaliserende rechtvaardigheid, beide spelers konden er om glimlachen. Toen kwam de verbluffende derde partij, waarin ze allebei schokkende fouten maakten, juist op de terreinen waar ze het sterkst worden geacht.

Wit Anand-zwart Karpov

1. e2-e4 c7-c6 2. Pg1-f3 d7-d5 3. Pb1-c3 Lc8-g4 4. h2-h3 Lg4xf3 5. Dd1xf3 e7-e6 6. d2-d3 Pb8-d7 7. Lf1-e2 g7-g6 8. 0-0 Lf8-g7 9. Df3-g3 Dd8-b6 10. Kg1-h1 Pg8-e7 11. f2-f4 f7-f5 12. e4-e5 d5-d4 13. Pc3-b1 Pe7-d5 14. Pb1-a3 Lg7-f8 15. Pa3-c4 Db6-c7 16. a2-a4 Pd7-b6 17. Dg3-f2 Pb6xc4 18. d3xc4 Pd5-b4 19. Le2-f3 Lf8-c5 20. Tf1-d1 Dc7-e7 21. Df2-e2 a7-a5 Zwart stond goed en het leek echt een kolfje naar Karpovs hand. Dit is echter een belangrijk tempoverlies en bovendien speelt later de verzwakking van b6 een grote rol. Juist was 21...0-0-0 met het plan Td7, Thd8 en d3. 22. c2-c3 d4xc3 23. b2xc3 Pb4-a6 24. Lc1-e3 Lc5xe3 Zwart heeft zijn voordeel al laten glippen, maar nu komt hij zelfs in het nadeel. 25. De2xe3 De7-c5 26. De3-d4 Opeens is zwart in ernstige moeilijkheden. Dameruil, met de daarmee gepaard gaande reparatie van de witte pionnenstelling, is eigenlijk te lelijk om te overwegen, maar als hij het niet doet verliest hij materiaal. 26...Ke8-f7 27. Ta1-b1 Ta8-b8 28. Tb1-b6 Wint een pion, want na 28...Thc8 komt 29. Dd7+ De7 30. Txb7 28...Dc5-e7 29. Lf3xc6 b7xc6 30. Tb6xa6 Th8-d8 31. Dd4-g1 Td8xd1 32. Dg1xd1 Tb8-d8 33. Dd1-f3 De7-a3 34. Kh1-h2 Td8-d7 35. Df3xc6 Td7-e7 36. Ta6-a8 Da3-c1 37. Dc6-f3 Kf7-g7 38. Ta8-d8 Waarschijnlijk niet het beste. De eenvoudigste manier om te winnen was 38. Tb8, met de bedoeling 39. Tb7. Na 38. c5 volgt 38...Td7 gevolgd door 39...Td1. John Nunn liet een heel ingewikkelde variant zien waaruit blijkt dat wit ook dan wint. 38...Te7-c7 39. c4-c5 Dc1-a3 40. Df3-a8 Da3xc5 Tijdcontrole gehaald, beide spelers hebben weer ruim bedenktijd. Merkwaardig genoeg zullen de grootste fouten nog komen. 41. Td8-g8+ Kg7-h6 42. Da8-d8 Dc5-e7 43. Dd8-d2 Het toreneindspel is misschien ook gewonnen, maar helemaal duidelijk is het niet. 43...Tc7-c4 Hier had zwart in ieder geval 43...Df7 moeten doen, om de witte toren te verjagen. 44. Dd2-d6 Want nu slaat wit beslissend toe, dachten we. 44...De7-f7

Zie diagram 1.

44. Tg8-f8 Hij ziet het niet, terwijl hij alle tijd van de wereld heeft. Na 44. Dd8 Txf4 45. g4 is er geen behoorlijke verdediging tegen de dreiging 46. Dh4 mat. 45...Df7-b7 46. Dd6-d8 Weer niet. Als hij tijdig op zijn schreden was teruggekeerd had hij zwart alsnog matgezet: 46. Tg8 Txf4 (zwart kan niet hopen dat wit na 46...Df7 nog een keer het winnende Dd8 over het hoofd zal zien) 47. Df8+ Kh5 48. Tg7 of 46...De4 47. Df8+ Kh5 48. Txg6! (die toren kan niet genomen worden wegens mat) Dxf4+ 49. Tg3 Dxe5 50. Df7+ Kh6 51. Df6 en zwart gaat mat. 46...Db7-e4 Nu zit er opeens niets meer in voor wit. 47. Dd8-h4+ Kh6-g7 Remise. Wie zijn kansen zo laat lopen is rijp voor een nederlaag. Gezegd moet worden dat Karpov in de volgende partij heel sterk speelde.

Wit Karpov-zwart Anand

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. Pb1-c3 e7-e6 5. e2-e3 Pb8-d7 6. Dd1-c2 Lf8-d6 7. Lf1-e2 0-0 8. 0-0 d5xc4 9. Le2xc4 Dd8-e7 10. h2-h3 a7-a6 11. e3-e4 e6-e5 12. Tf1-d1 b7-b5 13. Lc4-f1 c6-c5 14. d4-d5 Agressief gestemd. Het rustige 14. dxc5 zou een klein voordeel geven. 14...c5-c4 15. a2-a4 Ta8-b8 16. a4xb5 a6xb5 17. Ta1-a5 b5-b4 18. Pc3-a4 Na 18. Pb5 volgt ook 18...Dd8 18...De7-d8 19. Ta5-a7 b4-b3 20. Dc2-e2 Niet 20. Dxc4 Tb4 20...Pd7-c5 21. Pa4xc5 Ld6xc5 22. Ta7-a1 c4-c3 23. Pf3xe5 Hij is niet bang. Dit is veel scherper dan 23. bxc3 Pxe4 24. Dxe4 b2 25. Lxb2 23...c3-c2

Zie diagam 2.

Geen alledaagse stelling. Zwart lijkt nog gevaarlijke tegenkansen te hebben met zijn pion op c2, maar Karpov toont met vaste hand aan dat het gezichtsbedrog is. 24. Td1-d3 Dd8-e8 25. Pe5-c6 Tb8-b6 26. Lc1-e3 Pf6xe4 27. Le3xc5 Pe4xc5 28. Td3-e3 De8-d7 29. De2-c4 Tb6xc6 30. d5xc6 Dd7-d1 31. Te3-e1 Dd1-d6 32. Dc4-c3 Dd6-d5 33. c6-c7 Lc8-b7 34. Ta1-a5 Pc5-e4 35. Ta5xd5 Pe4xc3 36. Td5-d3 Pc3-a2 37. Td3xb3 Lb7-c8 38. Lf1-c4 g7-g6 39. Tb3-a3 c2-c1D 40. Te1xc1 Pa2xc1 41. Ta3-c3 Tf8-e8 42. Tc3xc1 Te8-e7 43. Lc4-f1 Zwart gaf op.