Bezuiniging van 4,4 miljard "niet heilig'; Lubbers bereid tot bijstellen WAO-plan

DEN HAAG, 17 AUG. Premier Lubbers is bereid de “scherpe kantjes” af te halen van de WAO-plannen die het kabinet vorige maand heeft voorgesteld. Ook het oorspronkelijke bezuinigingsbedrag van 4,4 miljard is volgens hem “niet heilig”. De premier zei dit gisteren na afloop van de ministerraad.

Lubbers zei te willen kijken naar de mogelijkheid om de boete (de malus) te verhogen voor werkgevers die een werknemer in de WAO sturen. Hij bleek ook bereid de positie van de “meest schrijnende gevallen” opnieuw onder ogen te zien.

Het hoofddoel van de WAO-voorstellen is volgens Lubbers het aantal arbeidsongeschikten terug te brengen tot het niveau van het begin van deze kabinetsperiode. Om uit te komen op de 760.000 uitkeringsjaren van 1989 is een daling geboden van 125.000 uitkeringsjaren. “Het bedrag van 4,4 miljard was de uitkomst van de berekeningen, het bedrag is niet heilig”, aldus Lubbers.

De premier zei dat de WAO-plannen niet in de eerste plaats een bezuinigingsmaatregel zijn. “Het besluit heeft ten eerste een sociaal aspect: aantalbeperking. De financiële dimensie komt tot uitdrukking in de premiedruk.”

Evenals minister De Vries van sociale zaken acht Lubbers een oplossing waarbij volledig wordt afgezien van de voorgenomen beperking van de uitkeringsduur niet mogelijk. Hij geeft hieraan de voorkeur boven het verlagen van de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. Deze laatste mogelijkheid heeft de meerderheid van de Sociaal Economische Raad vorige maand geopperd. Volgens Lubbers is een beperking van de duur meer in lijn met een andere opzet van het stelsel van sociale zekerheid waarbij de overheid alleen een minimumuitkering garandeert en werknemers zich voor eventuele extra's particulier dan wel bedrijfsgewijs kunnen bijverzekeren.

Lubbers zei niet verbaasd te zijn over de kritiek van de vakbeweging. “Het meerderheidsadvies van de SER werd niet gesteund door de vakbonden. Ik ben dan ook niet verbaasd dat de vakbeweging niet was ingenomen met de besluiten die het kabinet daarna nam.” In de SER spraken Kroonleden en werkgevers zich ervoor uit om de hoogte van de WAO-uitkering te verlagen. “Wij hebben voor deze aanpak gekozen om het aantal arbeidsongeschikten te beperken. Dat was de reden dat het kabinet voor de andere aanpak koos.”

Lubbers wees erop dat zowel PvdA als CDA de afgelopen jaren studies hebben verricht naar verandering van het stelsel van sociale verzekeringen. “Je kunt je afvragen of de volksverzekeringen zoals de AOW of de AAW een basis kunnen vormen op grond waarvan individuen en groepen in de samenleving voor een verdere verzekering kunnen zorgen.” Hij voegde eraan toe dat de tijd is aangebroken knopen door te hakken. “We hebben de problemen tien jaar voor ons uitgeschoven, en voor de vakantie lagen de hoofdlijnen vast. We hebben toen voor de variant gekozen die daarbij het best paste.” Lubbers zei het niet vreemd te vinden dat Kok, die de plannen vorige maand nog evenwichtig noemde, nu aandringt op de herziening van de WAO-voorstellen. “Deze ingrepen liggen gevoelig. De PvdA heeft daar moeite mee. Dat kan ik me voorstellen.”