Stress & crisis als vertier

Het ideale aan de vakanties van de Amsterdammer Thijs Gras zullen weinigen kunnen navoelen.

Voor het tweede achtereenvolgende jaar zag hij deze zomer zijn droomvakantie in vervulling gaan, als bijrijder op een ambulance in de Italiaanse stad Bologna. Vorig jaar deed hij hetzelfde in de Noordfranse plaats Amiens. Hij werd er geconfronteerd met dodelijke ongelukken en crisissituaties in achterbuurten waar geen toerist ooit zal komen. Maar dat was juist de bedoeling, want alleen zo leer je hoe ambulancediensten in het buitenland functioneren.

Het heeft er kennelijk altijd ingezeten, want zijn speelgoedberen waren al gestoken in verpleegsterstenue met rode kruizen. Op de lagere en middelbare school volgde hij gretig alle EHBO-lessen en zodra hij 18 werd, meldde hij zich bij het Rode Kruis om de officiële EHBO-papieren te behalen. Rond die tijd begon hij zich ook te interesseren voor alles wat met ambulancevervoer te maken heeft, zodat hij nu beschikt over een fotocollectie met vijfduizend foto's van ambulances van over de hele wereld, een paar boekenplanken vol literatuur, documentatiemateriaal, folders van ambulancefabrieken en een uitgebreide collectie modelautootjes.

“Waar het me bij al die foto's natuurlijk om gaat is het verhaal dat erbij hoort, over de organisatie, de opleidingseisen, het aantal medewerkers, enzovoorts”, zegt Gras. “In het buitenland heb ik dan ook geen rust in m'n kont voordat ik weet hoe de ambulancedienst ter plekke werkt.” Waar hij ook komt loopt Gras, met zijn fototoestel in de aanslag, binnen bij de plaatselijke dienst om de gebruikte ambulances aan een grondige inspectie te onderwerpen en vervolgens het personeel het naadje van de kous te vragen. Zijn bevindingen beschrijft hij vervolgens in het vakblad "De Ambulance', dat al twaalf jaar verschijnt onder leiding van de Brabantse ambulancedeskundige Piet Hoving.

Gras is inmiddels, na een voltooide studie geschiedenis, bezig zich met een verplegersopleiding voor te bereiden op een carrière op de ambulance. Al enige jaren rijdt hij regelmatig mee en vorig jaar voelde hij zich deskundig genoeg om in het buitenland te vragen of hij de praktijk mocht ervaren.

“Ik had op de bonnefooi het ziekenhuis van Amiens aangeschreven en prompt mocht ik twee weken komen. Ik kreeg een kamer in het ziekenhuis, een uniform en een pieper en ik moest maar zien wat ik deed. Amiens had ik gekozen omdat het een niet te kleine, gemiddelde Franse plaats is, die dus een goed beeld geeft van het Franse systeem. Ik was soms de vijfde, soms de vierde man op de ambulance.”

Gras was er onder meer getuige van een verkeersongeluk met dodelijke afloop voor twee inzittenden van een uit de bocht gevlogen auto en een "aantal reanimaties'. Wat trekt hem daar nou in aan? “Het bloed en de spanning die zijn niet leuk, die zijn nooit leuk, maar het is wel boeiend en prikkelend. Je komt in situaties waarin jj wat moet doen, dat is de uitdaging. Het scheuren door de stad met zwaailicht en toeter, daar is niets aan, dat is misschien één keertje leuk. Maar de spanning komt als je ter plekke komt en de menigte uit elkaar wijkt of als je boven aan de trap komt en je ziet waar je voor geroepen bent.

“Daar in Amiens kwam ik in probleembuurten terecht waar je als gewone toerist nooit zal komen. In die buurten was vaak het medische probleem niet het belangrijkste. Dan sta je opeens tussen drie krijsende mensen, van wie er een gewond is of ziek, of geestesziek en dat is dan de situatie waar jij iets aan moet doen. De mens helpen in een vervelende situatie, dat is interessant.”

Dit jaar schreef Gras twee ziekenhuizen in Bolgna en Verona aan en ook daar was hij welkom. “De organisatie in Italië is weer heel anders en op zijn Italiaans een puinhoop”, zegt hij met een brede grijns. “Ze proberen er nu wat lijn in te brengen, maar het is nog steeds een chaos. Er wordt nog veel gewerkt met vrijwilligers, wat in de rest van Europa eigenlijk een beetje uit de tijd is, omdat je die niet hoog genoeg kunt opleiden. Bologna is op ambulancegebied nog een van de vooruitstrevendste steden in Italië. Door de chaotische toestanden na de bomaanslag op het station daar in 1980 is men gaan inzien dat het ambulancevervoer beter moest worden opgezet. Maar echt efficiënt is het nog niet, hoor.”

Achteraf kan hij met smaak vertellen over het "klassieke' Italiaanse ongeluk dat hij meemaakte. “Natuurlijk een aanrijding van een auto en een scooter. Die jongen van de scooter lag op de grond, maar toen we hem op de brancard wilden leggen, wilde hij opeens niet mee. Uiteraard begonnen alle omstanders zich ermee te bemoeien en terwijl die jongen alle mogelijk afwerende gebaren maakte riepen al die mensen "Jongen, ga nou toch mee!', alsof het hun eigen zoon was. Uiteindelijk moest hij wel toegeven en zich mee laten nemen.”

Gaat Gras ook nog wel eens gewoon met vakantie? “Jawel hoor, maar ik ga altijd even naar de ambulances kijken.”

Foto: Thijs Gras: In een vervelende situatie helpen, dat is interessant.