Terug naar 1982

OP DE BAGAGEDRAGER van Duitsland heeft Nederland het verschijnsel van oplopende inflatie uit zijn collectieve herinnering gebannen.

In de luwte van de Duitse angst voor inflatie kon Nederland onbezorgd achterover leunen. De gulden is al jaren vast aan de Duitse mark geklonken en aangezien de cerberus van de D-mark, de Duitse Bundesbank, alle prioriteit geeft aan prijsstabiliteit, heeft De Nederlandsche Bank het gemakkelijk gehad. Nederland beteugelde zijn inflatie door Duitsland te volgen op monetair gebied.

Dat gaf een uitzonderlijk resultaat, want in tegenstelling tot Duitsland bleef Nederland in de jaren tachtig een zeer expansief begrotingsbeleid voeren. En nog steeds pompt de Nederlandse overheid jaarlijks ruim 20 miljard gulden in de nationale economie in de vorm van het chronische Haagse financieringstekort. Deze bestedingsimpuls zou vroeg of laat tot binnenlandse prijsstijgingen moeten leiden. Slechts dank zij de monetaire koppeling van de gulden aan de D-mark en geholpen door de loonmatiging en dalende collectieve lastendruk in de jaren tachtig, wist Nederland een opmerkelijke prestatie te leveren. De Nederlandse inflatie behoorde tot de laagste van alle industrielanden.

Die benijdenswaardige positie heeft Nederland onder het kabinet Lubbers III in snel tempo verspeeld. De inflatie in juli bedroeg 4,5 procent, het hoogste niveau sinds 1982 - en hoger dan in Frankrijk, Denemarken of Japan.

OOK IN DUITSLAND is de inflatie het afgelopen jaar toegenomen. Daar bereikte de inflatie in juli eveneens het niveau van 4,5 procent. Deze prijsstijgingen zijn het gevolg van de Duitse eenwording: de Duitse overheid pompt vele miljarden in de voormalige DDR, het overheidstekort is in twee jaar tijd van verwaarloosbaar tot vijf procent van het bruto nationale produkt gestegen. De vraag naar Duitse produkten en arbeid is sterk toegenomen en dat vertaalt zich in hogere prijzen en hogere lonen.

De nieuwe president van de Bundesbank, Helmut Schlesinger, heeft vanmiddag de eerste gelegenheid die hij had om zich te profileren als harde inflatiebestrijder aangegrepen en de Duitse rente verhoogd. Ondanks de kosten van de Duitse eenwording houdt de Bundesbank vast aan haar beleid van prijsstabiliteit.

NEDERLAND ONTBEERT het historische excuus van de Duitse eenwording voor opleving van de inflatie. Het is tekenend dat hier de inflatie de kop opsteekt zodra de strenge Duitse monetaire discipline wegvalt. Dan krijgen de krachten voor prijsopdrijving in Nederland hun kans. De oorzaak voor het inflatiepercentage van 4,5 procent in de maand juli is gelegen in het kabinetsbeleid. In de Tussenbalans heeft het kabinet besloten om onder meer de huren en de brandstofaccijnzen te verhogen. Verzwaring van de collectieve lasten is de gemakkelijke uitweg waar men faalt te bezuinigen ter vermindering van het financieringstekort. Nederland bevindt zich weer in de vicieuze cirkel van tien jaar geleden van toenemende lasten en hogere prijzen.