Strandtrein moet toerist uit auto lokken

MIDDELBURG, 15 AUG. Zodra het KNMI mooi weer voorspelt trommelt J. Schuurmans uit Breda zijn vrouw en dochter op en stappen ze in de Zeeuwse Strandexpresse, de extra trein die de Nederlandse Spoorwegen in het hoogseizoen inzetten om bewoners van Brabant zonder veel oponthoud naar de Zeeuwse stranden te vervoeren. De trein vertrekt in juli en augustus eenmaal per dag vanuit Tilburg, stopt daarna nog in Breda en Roosendaal en rijdt vervolgens in één ruk door naar Middelburg en Vlissingen. Daar staan speciale "zomerbussen' klaar die de Brabanders naar het strand afvoeren.

“Ideaal”, vindt Schuurmans, terwijl de bus hem op een zomerse ochtend in augustus “voor minstens de twintigste keer” naar Domburg vervoert. “Ik zeg altijd: we houden vakantie aan zee, maar hebben ons vakantie-appartement in Breda. De afstand stelt eigenlijk niks voor: om tien voor half tien stappen we op de trein en om kwart voor elf zitten we op een terrasje aan de koffie.”

Toeristen in Zeeland zorgen jaarlijks voor ongeveer vijftien miljoen overnachtingen. Dat betekent voor de provincie een heleboel moois. Zo zetten die toeristen gezamenlijk een miljard gulden per jaar om en dat levert onder meer 10.000 arbeidsplaatsen per jaar op. Maar die invasie van badgasten brengt ook overlast met zich mee. Zo slibben Zeeuwse wegen, zeker in de buurt van de kust, regelmatig dicht wanneer duizenden mensen zich met de auto naar het strand begeven.

Vorig jaar werd een eerste aarzelende poging gedaan het tij te keren. Provincie, busmaatschappijen en NS ontwierpen de Strandexpresse en een aantal extra buslijnen om de toeristen uit hun auto's te lokken. Dit jaar werd het beleid voortgezet. De spoorwegen investeerden 160.000 gulden in de verbeterde expresse-treinverbinding, de busmaatschappijen Zuidwest Nederland (ZWN) en Carlier wisten 1,1 miljoen gulden bijeen te brengen voor een netwerk van 22 zomerbussen langs de Zeeuwse kust van het Belgische Knokke tot de Brouwersdam in het noorden.

De initiatiefnemers zijn tot nu toe zeer tevreden met het resultaat. Woordvoerder H.A.M. Grimbergen van de Nederlandse Spoorwegen schat dat dit jaar de prognose van 5.000 gebruikers van de Strandexpresse wordt gehaald. “Op het moment zitten we al op ongeveer 3.500.” De vertegenwoordigers van de twee maatschappijen die de zomerbus exploiteren zijn zelfs enthousiast. “We hebben tot nu toe”, zegt J.R. Nienhuis van de ZWN, “gemiddeld 1.500 mensen per dag vervoerd, terwijl we met ongeveer 1.000 passagiers al uit de kosten zouden komen.”

Maar het vervoersysteem kan nog aan alle kanten verbeterd worden. Daar hamert met name recreatie-ondernemer J. Midavaine uit Burgh-Haamstede op. Als milieubeschermer bestookt Midavaine de provincie al jaren met plannen om het autoverkeer terug te dringen. En de Strandexpresse en zomerbus zijn dan ook kolfjes naar zijn hand. “We moeten alleen”, waarschuwt Midavaine, “niet te snel tevreden zijn.” Vanuit zijn trampolinepark ziet hij de zomerbussen voortdurend voorbijkomen op weg naar de Schouwse kust. “En meestal zijn die bussen toch akelig leeg. Er zou nog wel de helft aan passagiers bij kunnen.” Midavaine is op eigen initiatief een enquête begonnen naar de bekendheid van het Zeeuwse busproject. “Tot nu toe heb ik 406 vakantiegangers ondervraagd. Slechts tien van hen bleken gebruik te hebben gemaakt van de zomerbus. Dat is toch veel te weinig.”

De exploitanten van de busdienst erkennen het probleem. Aan het eind van het seizoen, vindt marketing-medewerker P.J. de Winter van Busonderneming Carlier, wordt de zomerbus kritisch bekeken. “We moeten de aanpak nog verder aanscherpen. Zo kunnen we misschien volgend jaar nog meer bussen inzetten die dieper landinwaarts rijden. We hebben nu één bus met een open dak. Dat blijkt enorm aan te slaan. Dus ik vind dat we volgend jaar meer van die bussen zouden moeten aanschaffen. Verder hebben we meer bekendheid nodig. Zomergasten zouden bijvoorbeeld tegelijk met hun camping- of hotelreservering een folder van de busdienst toegestuurd moeten krijgen. Ze weten dan vooraf al dat ze hun auto tijdens de vakantie rustig kunnen laten staan.”