Nooit meer lek

Veel nieuws is geen nieuws en vandaag is dat niet anders. Er zijn nu revolutionaire fietsbanden die bijna niet meer lek raken, laat de fietsbandenbranche triomfantelijk weten.

Maar wie de branche opbelt stuit op lauwe of lacherige woordvoerders. “Eigenlijk zijn ze er al een jaar of tien, maar we dachten, we moeten het toch nog eens onder de aandacht brengen”, zegt Vredestein. Agu adverteert met de nieuwe Air-B-band omdat men de verkooprechten voor de band heeft overgenomen, niet omdat hij nieuw is.

Waar het om gaat is dat er fietsbanden zijn die minder snel lek raken dan andere fietsbanden. De gemiddelde fietser vermoedde dat al zo'n jaar of veertig en sinds 1985 had hij daarover zelfs een soort zekerheid. Toen publiceerde de Consumentengids (augustus) de resultaten van een bandenonderzoek die aantoonden dat fietsbanden reusachtig verschillen in penetratieweerstand ("doorboorsterkte') en trouwens ook in ozonbestendigheid, slijtvastheid en rolweerstand. Het onderzoek is nu "absoluut verouderd', zegt de bond, maar dat verhindert niet dat hier nog even wordt gememoreerd dat er wat betreft die doorboorsterkte weinig verband werd aangetroffen tussen de prijs van de banden en hun kwaliteit.

Het onderzoek naar de penetratieweerstand werd uitgevoerd door het Kunststof- en rubberinstituut van TNO. "Kritno' gebruikte twee zelf ontwikkelde testmethoden. In de ene werd gemeten hoeveel moeite het kost een standaard spijker door de band te drukken en in de andere, die de praktijk beter nabootst, wed geteld in hoeveel standaard tikken een pneumatische hamer de spijker naar binnen kreeg. Maar de testen zijn nog in ontwikkeling, zegt het Kritno, want we weten niet hoe onze resultaten zich tot de praktijk verhouden.

Opvallend is dat er een grote spreiding wordt gevonden in de resultaten van de spijkertesten. Daarvoor is een goede verklaring: soms stuiten de spijkers op de draden van het "canvas' in de band, soms glijden ze er net tussendoor. Het is juist dat fenomeen dat het vreselijke vermoeden bevestigt dat fietsbanden de laatste decennia steeds gevoeliger werden voor kopspijkertjes en glassplinters. Vroeger bestond het canvas uit katoendraden die in een dicht weefsel tussen dikke lagen rubber lagen ingebed. In de loop van de jaren is het katoen vervangen door het sterkere nylon dat in een veel geringere garendichtheid (minder draden per decimeter) tussen het rubber kwam te liggen - tussen steeds dunnere lagen rubber, wel te verstaan.

Vooral de race- en sportbandjes van de race-, semirace-, sport- en supersportfietsen die zo en vogue raakten hadden van lieverlee nog maar weinig weerstand tegen glas. Het werd tijd voor een herstel-operatie en het is de vrucht van deze operatie die de bandenbranche nu als een formidabele innovatie presenteert. Onder het loopvlak van de band is nu een aparte breaker-laag of anti-lekstrook aangebracht die veel glas, doornen, spijkers en stekels tegenhoudt. Men vindt de brekerlagen bij de Perfect van Vredestein, maar ook bij anderen, bij voorbeeld bij het Koreaanse Swallow. Of er tussen de lagen grote verschillen bestaan is niet duidelijk. Volgens Vredestein is het zaak een brekerlaag te kiezen van een rubbermengsel dat goed hecht aan de rest van het rubber en bij niet-Vredestein banden zou daar wel eens wat aan schorten. De buitenstaander laat dat graag in het midden. De Perfect-banden kosten zo'n veertig gulden maar dan zit er een reflectiestrook bij, zegt Vredestein.

Nieuwer nieuws komt van de binnenband. De raadselachtige Air-B-binnenband van Agu wordt geproduceerd door de Franse onderneming Robert Boulain en is al op diverse fietsbeurzen te zien geweest. Demonstraties van de penetratieweerstand van de band zijn spectaculair en overtuigend, zeggen redacteuren van het tijdschrift "Fiets'. Men laat fietsen met Air-B banden over fakirbedden rijden tot de buitenbanden aan flarden zijn en dan nog steeds geeft de binnenband geen krimp. In de praktijk wist Guus van de Beek toch een lek op te lopen. Dat neemt niet weg dat de Boulain-band een bijzonder band is en het is jammer dat Agu er niet in slaagt uit te leggen waarin de geheime kracht schuilt (en dat Robert Boulain op vakantie is). De binnenband is niet van het gebruikelijke kunstrubber op basis van isobutyl en isopreen, maar van een "speciale latex' en dat vouwt zich als een cocon om scherpe indringers heen zonder ze door te laten. De band kost ongeveer 25 gulden.

Het nieuwste nieuws komt uit Zoetermeer. Daar arriveerde bij Specialized Benelux gisteren de eerse partij Airlock binnenbanden die zijn gevuld met een alweer ultrageheime vloeistof die lekgaten spontaan dicht als dat nodig wordt. Dat soort vloeistoffen kent de Nederlander al meer dan vijftien jaar onder de namen Finilec, Oko of Hema Antilek. Maar tot dusver moesten ze met een spuitbus of knijpflacon via het ventiel in de band worden gebracht. Daarna zat steevast het ventiel verstopt, loste de binnenband op en manifesteerde zich een hinderlijke onbalans in het geholpen wiel. Maar dit is waar: het lek zat dicht.

Ventiel-ellende is bij de Airlock-band waarschijnlijk uitgesloten maar over de rest bestaat nog weinig zekerheid. Het Specialized-bericht zegt dat de hulpvloeistiof "eenmaal in de binnenband gebracht' zich gedraagt "als stollend bloed'. Hoe ziet die vloeistof er uit, hebben wij gevraagd, want bloed in de band: dat is weer eens wat anders. De importeur zelf wilde liever niet kijken ("het is hartstikke giftig') maar stuurde twee banden op. Het NRC-laboratorium heeft de banden geopend en meldt dat de vloeistof wittig is. “Het is wittig en kleverig en vervloeit binnen een paar minuten. Het meeste zit nu op onze kleren en op de grond.” De Airlock band kost twintig gulden en wie hem binnen een half jaar lek rijdt krijgt gratis een nieuwe.