Rijksdienst koopt schets uit nazi-bezit

DEN HAAG, 14 AUG. De Rijksdienst Beeldende Kunst in Den Haag is voor 'een koopje' van enkele duizenden guldens in bezit gekomen van een olieverf-schets van Peter Paul Rubens uit de voormalige collectie Mannheimer, die in 1941 onrechtmatig door de Duitse bezetter is aangekocht.

Het paneel van 25 bij 19 centimeter uit 1638, getiteld Perseus en Andromeda, is een studie voor één van de ongeveer zestig schilderijen die Rubens in opdracht van Philips IV van Spanje maakte voor het jachtslot Torre de la Parada bij Madrid. Museum Boymans-van Beuningen in Rotterdam beschikt over vijf van deze Rubens-studies. Het nu teruggevonden paneel wordt aan deze serie toegevoegd. Collectioneur Franz Koenigs, uit wiens voormalige bezit in Boymans-van Beuningen tekeningen te vinden zijn, gaf het paneel vóór de oorlog cadeau aan collega-verzamelaar Fritz Mannheimer.

De collectie Mannheimer viel in de Tweede Wereldoorlog onrechtmatig in handen van de Dienststelle Mühlmann, een Duitse instelling die kunstwerken aankocht voor nazi-autoriteiten. De nalatenschap van Fritz Mannheimer, destijds vennoot van het Amsterdamse filiaal van de Berlijnse bank Mendelssohn & Co, moest wegens schulden in 1941 failliet worden verklaard. In datzelfde jaar werd de collectie aan de Duitsers verkocht. Een vermogenstransactie met de bezetter was volgens de Nederlandse wet verboden. Na de oorlog achterhaalde de Nederlandse staat een groot deel van de Mannheimer-collectie, waarvan de oude Italiaanse kunstnijverheid, vooral bronzen, later zijn overgedragen aan het Rijksmuseum.

Niet bekend

Overigens maakte De Haas vanmorgen ook bekend dat in Wenen op 4 oktober een rechtszitting wordt gehouden over een andere recuperatiekwestie, de zaak 'Mauerbach'. De Nederlandse staat probeert op die datum tien van de 59 schilderijen terug te krijgen, die in de oorlog via de Duitse bezetter in het Oostenrijkse klooster in Mauerbach terecht zijn gekomen.