Verkoop van deel Pan Am aan Delta rond

NEW YORK, 13 AUG. De faillissementsrechter in New York die waakt over de belangen van de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Pan Am heeft gisteren de verkoop van de Europa-routes aan Delta Air Lines goedgekeurd.

De voorwaarden van de verkoop zijn ingrijpend gewijzigd sinds Delta op 11 juli een eerste bod deed, maar de gevolgen voor de machtsverhoudingen boven de Atlantische Oceaan blijven hetzelfde: een zwakke onderneming verdwijnt, en één van de drie grootste - en rijkste - Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen komt ervoor in de plaats.

Als de verschillende Europese overheden hun fiat geven, krijgt Delta de rechten om te vliegen tussen Amerika en meer dan tien Europese steden, met Frankfurt als middelpunt. Verder krijgt Delta alle huur- en andere contracten op Frankfurt, en het recht om vanuit die snel groeiende luchthaven door te vliegen naar steden in Oost-Europa en Azië. Delta koopt ook de 21 Airbus toestellen die op deze lijndiensten zijn ingezet. Verder zit in de overname inbegrepen de zogenoemde "veerdienst' tussen New York, Washington en Boston.

Voor dit pakket betaalt Delta 416 miljoen dollar contant, koopt het 45 procent van Pan Am's aandelen voor nog eens 50 miljoen, en koopt het 155 miljoen dollar aan Pan Am-obligaties.

Delta verstrekt ook een doorlopend krediet van 100 miljoen dollar aan Pan Am. Verder zal Delta 669 miljoen dollar aan schulden overnemen. Ten slotte zal Delta 305 miljoen dollar investeren in het bedrijf van Pan Am in Miami, uitvalsbasis voor Zuid-Amerika.

Van de 22.000 werknemers die Pan Am vorige maand nog in dienst had, waren 5.000 al ontslagen en zullen nog eens 3.500 extra worden afgevloeid. Ongeveer 6.900 werkenemers zullen in dienst blijven bij Pan Am in afgeslankte vorm, en 6.600 mensen zullen overstappen over naar Delta.

De prijs die vorige maand was afgesproken, was 260 miljoen dollar plus 60 miljoen financiering. Concurrenten United Airlines, TWA en American Airlines dreven door hun biedingen de prijs op.

Delta betaalt door deze constructie een veel hogere prijs, en wordt mede-aansprakelijk voor alle verplichtingen van Pan Am. Maar doorslaggevend was kennelijk dat Delta op deze manier voorkomt dat de Zuidamerikaanse routes in handen komen van United, en dat het als mede-eigenaar nu een stem krijgt in eventuele toekomstige verkopen.

Thomas Plaskett, topman van Pan Am, zei gisteren buiten het gerechtsgebouw in New York tot een verslaggever: “U en Uw collega's hebben onze necrologie al geschreven en uitgezonden. Maar zoals Samuel Plymouth al eens zei: "berichten over ons overlijden waren hoogst voorbarig'.”

Pan Am zal proberen om door te gaan als een zelfstandige dienst tussen grote steden aan de Oostkust van de VS en Latijns Amerika. Met de hulp van Delta heeft Pan Am een kans: Delta kan immers passagiers vanuit het hele land aanvoeren.

Maar American Airlines heeft een even groot netwerk op Zuid-Amerika en blijft een formidabele concurrent. En United zal waarschijnlijk zijn bod op Pan Am's zuidelijke netwerk vroeg of laat hernieuwen.

Het luchtverkeer tussen Europa en de VS krijgt er dus een forse concurrent bij, en de vraag wordt nu: zullen de Europese landen werkloos blijven toezien? De recente afgekondigde blokkade van Japanse auto's, liefderijk bedekt met de mantel van “handelsovereenkomst”, toont dat de grote Europese landen nog steeds graag hun eigen industriën beschermen.

Zelfs Groot-Brittanië - onder een vrijhandelsgezinde regering - is daar niet immuun voor. Toen TWA begin dit jaar zijn vluchten tussen Heathrow en zes Amerikaanse steden wilde overdoen aan American Airlines, protesteerde de Britse regering heftig. Uiteindelijk dwongen de Britten belangrijke concessies af in ruil voor hun instemming: niet meer dan drie Amerikaanse steden, speciale landingsrechten voor British Airways (BA) in de VS, en de mogelijkheid dat BA in de toekomst een Amerikaanse maatschappij mag kopen.

Daarom zal de komende maanden interessant worden om te zien hoe in Parijs, Amsterdam, Bonn, Madrid en andere hoofdsteden gereageerd wordt op deze aankondiging.