Jan Timman wint woeste en bloedstollende partij

BRUSSEL, 13 AUG. In een woeste, bloedstollende en ondoorgrondelijk moeilijke partij heeft Jan Timman gisteren Viktor Kortsjnoi verslagen. Na twee partijen staat hij in deze kandidatenmatch in Brussel nu met 1,5 - 0,5 voor. Het was wel heel wat anders dan de kalme technische partij van zondag. Nu stortten beide spelers zich op de vijandelijke koning en materiaal telde niet.

Als je zo'n partij ziet weet je weer waarom je bent gaan schaken. Kortsjnoi was de vijandelijkheden begonnen met een scherpe opzet. Het zag er heel mooi voor hem uit. Als hij deze partij verliest, verliest hij de match, zei een van zijn secondanten, de Russische Amerikaan Dimitri Gurevich - niet te verwarren met de Russische Belg Michail Goerevitsj, de secondant van Anand. Zoiets mag een secondant eigenlijk niet zeggen, discretie is zijn grootste deugd. Het was in ieder geval duidelijk dat Timman met iets bijzonders moest komen, wilde hij niet onder de voet gelopen worden.

Dat kwam ook: Timman offerde eerst een pion en daarna een kwaliteit. Wie stond er toen beter? Ljubojevic riep in de perskamer binnen een paar minuten wit, zwart, wit en vervolgens weer zwart tot zekere winnaar uit. Ooit zal de inhoud van de heksenketel in bezonken beschouwingen geanalyseerd worden. Nu valt alleen te zeggen dat de problemen Kortsjnoi te machtig waren. Natuurlijk kwam hij ook weer in verschrikkelijke tijdnood. Toen Kortsjnoi, inmiddels totaal verloren, de tijdcontrole gehaald had, kwam hij met een merkwaardige klacht. Op het podium staan schermen waarop de toeschouwers de stelling en de laatste zetten kunnen zien. De spelers ook, als ze zich omdraaien. Kortsjnoi was boos dat op zijn scherm de zetnotatie was weggevallen, zodat hij niet kon zien of hij de veertigste zet al had gedaan.

Dacht hij aan een complot? Daar was geen sprake van. De computersensoren hadden zijn slordig gesmijt met de stukken niet kunnen volgen. Bovendien zijn die schermen helemaal niet voor de spelers bedoeld, maar voor het publiek. Dat zag Kortsjnoi na enig geredetwist ook wel in, maar het bleef hem waarschijnlijk dwars zitten, anders zou hij niet grimmig door hebben gespeeld in een totaal hopeloze positie.

Het was helemaal een woeste ronde. Onvoorstelbare tijdnoodscènes aan alle borden. Ivantsjoek maakt het het bontst. Hij is een groot schaker, maar er hangen vreemde spinnewebben in zijn brein. Wat bezielde hem om over vijftien zetten algemeen bekende openingstheorie meer dan een uur na te denken? Met wat meer tijd had hij het eindspel met een pion minder remise gehouden. Nu staat hij 1,5 - 0,5 achter tegen Joesoepov. Hij was favoriet om uitdager van wereldkampioen Kasparov te worden. Hij moet oppassen dat hij in deze ronde al niet uitgeschakeld wordt.

Short was vergeleken met zondag een ander mens. Hij speelde fraai en sterk en de afgebroken stelling kan door Gelfand worden opgegeven. In deze match wordt het 1-1. Karpov en Anand braken ook af. Waarschijnlijk remise, maar Anand staat beter. Ook hier was tijdnood de oorzaak, oorspronkelijk had Karpov een solide voordeel. Vandaag moeten Karpov en Anand dus twee partijen uitspelen. Een vreemde ervaring voor Anand. Door zijn snelle spel was zijn laatste afgebroken partij in 1987. Daarvoor was het hem in 1984 een keer overkomen. Het lijkt wel of hij nu tegen Karpov het spel serieus gaat nemen.

Wit Kortsjnoi-zwart Timman, tweede matchpartij.

1. c2-c4 Pg8-f6 2. Pb1-c3 e7-e6 3. e2-e4 d7-d5 4. e4-e5 Pf6-e4 5. Pg1-f3. Met 5. Pxe4 dxe4 6. Dg4 kan wit een pion winnen, maar zwart krijgt goede compensatie. 5...Lf8-e7 6. Dd1-c2 Pe4-g5 7. Pf3xg5 Le7xg5 8. c4xd5 e6xd5 9. d2-d4 Lg5-e7 10. Lc1-e3 0-0 11. 0-0-0. Hij wil hem verpletteren met de lange rochade, net zoals een paar maanden geleden in Amsterdam. Rustig en goed was 11. Ld3 h6 12. 0-0 11...Pb8-c6 12. a2-a3 Pc6-a5 13. Lf1-d3 h7-h6 14. Dc2-e2 b7-b5. Deze pion had wit misschien moeten nemen, maar hij wil zich niet van zijn aanval laten afleiden. 15. Ld3-c2 Ta8-b8 16. De2-d3 g7-g6 17. Le3xh6 b5-b4. Materiaal telt niet, alleen snelheid. 18. a3xb4 Tb8xb4 19. Dd3-g3 Dreigt 20. Lxg6 met winst. 19...Le7-h4 20. Dg3-f4 c7-c6

21. Td1-e1 Hij wil een keer e6 spelen. 21...Lc8-e6 22. Te1-e3 c6-c5 Het wordt duidelijk dat de zwarte aanval het sterkst is. Wit had ook geen tijd meer. 23. Lh6xf8 Lh4-g5 24. Df4-g3 Kg8xf8 25. h2-h4 Lg5-h6 26. h4-h5 g6-g5 27. Pc3-a2 Tb4-b8 28. d4xc5 g5-g4 28...d4 was ook niet mis. 29. Kc1-b1 Pa5-c4 30. Te3-b3 Pc4-d2+ 31. Kb1-a1 Pd2xb3+ 32. Lc2xb3 Dd8-a5 33. Th1-d1 33. c6 was iets beter, maar na 33...Db6 34. c7 Dxc7 ook niet voldoende. 33...Da5-b5 34. Td1-d3 Le6-f5 35. Td3xd5 Hopeloos, maar er is niets anders. 35...Db5xb3 36. Dg3xb3 Tb8xb3 37. c5-c6 Tb3-d3 38. Pa2-b4 Td3xd5 39. Pb4xd5 Kf8-e8 40. Pd5-f6+ Ke8-d8 41. f2-f3 g4xf3 42. g2xf3 Lf5-e6 43. Pf6-g8 Lh6-f4 44. h5-h6 Lf5xe5 45. h6-h7 Kd8-c7 46. f3-f4 Le5-g7 47. Pg8-h6 Kc7xc6 48. f4-f5 Le6-b3 49. Ka1-b1 Kc6-d6 50. Ph6-g4 Lb3-d5 51. Pg4-h6 Kd6-e5 52. Kb1-c2 Ke5-f4. Wit gaf op.