Vakbeweging reageert negatief op initiatief; Kok: WAO-voorstel wordt aangepast

DEN HAAG, 12 AUG. Vice-premier Kok gaat er van uit dat de omstreden WAO-plannen van het kabinet zullen worden gewijzigd. De voorgenomen beperking van de uitkeringsduur zal wat hem betreft voor bepaalde groepen arbeidsongeschikten moeten worden heroverwogen. Kok heeft dit gisteravond gezegd na spoedoverleg in de PvdA-top.

De eerste reacties uit de vakbeweging op de aangekondigde "verzachting' van de kabinetsplannen waren vanmorgen negatief. Voorzitter Schuller van de Bouw- en Houtbond FNV zei vanmorgen op een naar aanleiding van de WAO-voornemens belegde extra vergadering van de Bondsraad dat de gisteravond aangekondigde veranderingen “lang niet ver genoeg gaan”. Later op de dag zouden de drie vakcentrales FNV, CNV en MHP een gezamenlijk actieplan aankondigen tegen de kabinetsplannen met de WAO en de ziektewet. Op Prinsjesdag zullen waarschijnlijk massale werkonderbrekingen worden georganiseerd.

PvdA-leider en vice-premier Kok zei gisteravond na afloop van het PvdA-overleg op het ministerie van financiën dat hij over een heropening van het WAO-debat in het kabinet reeds overleg had gehad met premier Lubbers en minister van sociale zaken De Vries. “Dat nieuw overleg in het kabinet noodzakelijk is, daarover zijn we het niet oneens”, aldus Kok. Hij kondigde gisteren tevens aan het partijbestuur te hebben verzocht een buitengewoon congres te organiseren. Tijdens dit congres, waarvoor de datum waarschijnlijk morgen zal worden vastgesteld, zal volgens Kok de WAO in het kader van het totale sociale-zekerheidsstelsel aan de orde moeten komen. Volgens Kok is er behoefte aan een “breed debat” over de plannen. Tijdens dat buitengewone congres kan de partijtop dan tevens verantwoording afleggen voor de gang van zaken de afgelopen weken.

Kok zei gisteren de voorgenomen kabinetsplannen met betrekking tot het beperken van de uitkeringsduur vooral nog eens te willen bekijken voor mensen die nu al in de WAO zitten of voor degenen die daar binnenkort in terecht komen en die geen ander alternatief hebben dan de WAO. “Daar zou ik graag willen kijken of we daar niet wat in kunnen verbeteren ten opzichte van wat er nu voorligt”, aldus Kok. Hij vindt overigens wel dat alternatieven binnen de eerder door het kabinet gestelde randvoorwaarden moeten blijven. Het aantal arbeidsongeschikten moet terug en ook zal het voorgenomen bezuinigingsbedrag van 4,4 miljard gulden in 1994 moeten worden gehaald. “Dat financiële plaatje moet ongeveer blijven kloppen”, aldus Kok.

Pag. 3:

"Kritiek op Sint onjuist'

Over de commotie die de afgelopen weken in de Partij van de Arbeid is ontstaan zei Kok dat hij niet had verwacht dat de stemming zo snel zou omslaan. Hij hoopt dat het buitengewone congres een “deel van het geschonden en verdwenen vertrouwen” kan herstellen. Hij vond de manier waarop de afgelopen weken de communicatie binnen de PvdA is verlopen “zeker niet de schoonheidsprijs” verdienen.

De kritiek op partijvoorzitter Sint - die voor het kabinetsbesluit genomen werd voor vakantie naar het buitenland vertrok en pas afgelopen vrijdag weer terugkeerde - noemde hij onterecht. Hij verweet mensen in en buiten de partij haar belachelijk te hebben gemaakt. Volgens een woordvoerder van de partij had Sint al die tijd absoluut geen weet van de toenemende onvrede binnen de partij over de WAO-voorstellen. Aanvankelijk luidde het bericht dat zij zijdelings op de hoogte was, maar bewust geen contact had gezocht met de partij.

De spoedbijeenkomst op het ministerie van financiën werd gisteren behalve door partijleider Kok ook bijgewoond door partijvoorzitter Sint, vice voorzitter Castricum, fractievoorzitter Wöltgens, vice fractievoorzitter Leijnse en staatssecretaris Ter Veld van sociale zaken.

Vooralsnog zoeken de PvdA'ers de oplossing van het WAO-probleem in het verder beperken van de uitstroom naar de WAO. Het kabinet heeft een bonus-malus-systeem voorgesteld voor werkgevers, met een beloning voor werkgevers die een arbeidsongeschikte in dienst nemen en een boete voor werkgevers van wie een werknemer in de WAO belandt. Kok kan zich een verscherpte "malus' indenken: een werkgever gedurende een langere tijd, bij voorbeeld twaalf maanden, via een boete verantwoordelijk stellen voor het afleveren van een arbeidsongeschikte. Kok hoopt dat het debat van nu af aan “in het teken komt te staan van: hoe kan het anders, hoe kan het effectiever?”

Het CDA wilde vanmorgen niet inhoudelijk reageren op de veranderingen die de PvdA voor ogen staan. Het kabinet komt eind deze week weer bijeen om over de begroting voor 1992 verder te praten. Het VVD-Kamerlid Linschoten heeft vanmorgen schriftelijk om opheldering gevraagd. Hij wil weten wat er “nog overeind staat van de besluitvorming van het kabinet rond ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid”.

Een afvaardiging van het PvdA-bestuur praat morgen in Utrecht met vertegenwoordigers van de 17 PvdA-gewesten over de opschudding in de partij. Aansluitend is er een extra vergadering van het partijbestuur uitgeschreven.